Amasya fuzalâsından “Uzun Müderris” demekle meşhûr el-Hâc Süleyman Efendizâde es-Seyyid el-Hâc Mustafa Efendi’nin [326] mahdûmudur. Bade’t-tahsîl niyâbetle kazâlarda icrâ-yı ahkâm ederek bilâda kadı olduğu halde 1240 senesi hilâlinde vefât etdi. Ulemâ-i kudâtdan idi.
Abdîzâde Hüseyin Hüsâmeddîn Yasar · İKİNCİ BÂB · BİRİNCİ FASIL
Emîn Mehmed Efendi-Uzun Müderriszâde
Ansiklopedi · Amasya Tarihi, 7. Cilt, s. 363 • Hazırlayan: Prof. Dr. Safi ARPAGUŞ- Prof. Dr. Ahmet Hakkı TURABİ
Özgün Metin
Araştırma Makalemiz
Editör: Mevlüt Erdem Öztürk
Günümüz Türkçesiyle
Amasya âlimlerinden, "Uzun Müderris" diye ünlü Hacı Süleyman Efendizâde Seyyid Hacı Mustafa Efendi'nin oğludur. Öğrenimini bitirdikten sonra naiplik yaparak kazalarda hüküm yürüttü, şehir kadısı iken 1240 senesi başında [1824-25] vefat etti. Kadı âlimlerindendi.
Açıklamalar ve Araştırma
Metindeki Eski Kelimeler
- fuzalâ: bilgili kişiler, âlimler
- mahdûm: oğul
- bade't-tahsîl: öğrenimden sonra
- niyâbet: kadının vekili olarak (nâib sıfatıyla) görev yapma
- icrâ-yı ahkâm: hükümleri uygulama, hüküm yürütme
- bilâd: şehirler, beldeler; "bilâda kadı" burada şehir kadılığı olarak anlaşılmıştır (bağlamdan)
- hilâl: ay başı; "1240 senesi hilâlinde" yılın başında demektir
- ulemâ-i kudât: kadılık yapan âlimler
Kişi Hakkında
Bu madde, aynı adı taşıyan Emîn Mehmed Efendi'ler dizisindendir; Hüsameddin onları babalarının, memleketlerinin ya da görevlerinin lakabıyla ayırır ("Uzun Müderriszâde" burada baba lakabıdır). Uzun Müderris diye anılan Hacı Mustafa Efendi ve oğlu hakkında başka kaynaklarda bilgiye rastlanmadı. Vefat yılı ve kadılık yaptığı yerler yalnız Hüsameddin'e dayanır.
Kaynakça
- Abdîzâde Hüseyin Hüsâmeddîn Yasar, Amasya Tarihi, Amasya Belediyesi Kültür Yayınları, 2022, 7. Cilt, s. 363–363. amasya.bel.tr