AMASYA 05

Abdîzâde Hüseyin Hüsâmeddîn Yasar · İKİNCİ BÂB · BİRİNCİ FASIL

İbrâhim Efendi-Moramullu el-Hâc

Ansiklopedi · Amasya Tarihi, 6. Cilt, s. 53 • Hazırlayan: Doç. Dr. Recep Orhan ÖZEL - Doç. Dr. Metin HAKVERDİOĞLU

Özgün Metin

Amasya’nın civâr-ı garbîsinde Moramul köyünden Mustafa bin [143] İbrâhim oğludur. Amasya ulemâsından tahsîl-i ulûm edib ders-i âm ve ba’dehû Osmân Çelebi Dâru’l-hadîsine müderris oldu. Tûl-i müdded tedrîs-i ulûm ederek 1147 senesinde vefât etdi. Kibâr-ı ulemâdan muhaddis, ulûm-ı şer’iyede kâmil bir zât idi. Mahdûmu el-Hâc Mustafa Efendi’dir.

Araştırma Makalemiz Editör: Mevlüt Erdem Öztürk

Günümüz Türkçesiyle

Amasya'nın batı yakınındaki Moramul köyünden, İbrâhim oğlu Mustafa'nın oğludur. Amasya âlimlerinden ilim öğrenip ders-i âm oldu, sonra Osman Çelebi Dârülhadisi'ne müderris oldu. Uzun süre ilim öğretip 1147'de [1734-35] öldü. Büyük âlimlerden, hadis bilgini, dinî ilimlerde olgun bir zattı. Oğlu el-Hâc Mustafa Efendi'dir.

Açıklamalar ve Araştırma

Metindeki Eski Kelimeler

  • civâr-ı garbî: batı yakını
  • ders-i âm: halka açık ders veren müderris
  • dâru'l-hadîs: hadis öğretiminin yapıldığı yüksek öğrenim kurumu
  • tûl-i müddet: uzun süre
  • kibâr-ı ulemâ: büyük âlimler
  • muhaddis: hadis bilgini
  • ulûm-ı şer'iyye: dinî ilimler

Osman Çelebi Dârülhadisi

Dârülhadis, Pirinçci Mahallesi'nde, dere kenarında, Hacı Hamza Efendi Camii'nin hizasındaydı. Kadılardan Seydi Ali'nin oğlu el-Hâc Osman Çelebi tarafından 933'te [1527] hadis medresesi olarak yaptırıldı. Yapı ahşaptı. 1011'de [1602] çıkan yangında yanınca Osman Çelebi'nin torunu Ayşe Hatun 1018'de [1609] yeniden yaptırdı ve mütevelliliğini oğlu Şaban Ağa ile onun çocuklarına verdi. Medrese 1098 [1687] ve 1143 [1730] yangınlarında yeniden yandı; 1101 [1689] ve 1151 [1738] yıllarında iki kez yeniden inşa edildi. Vakfedilen gelirler zamanla kaybolmuş, Geldikalan nahiyesindeki vakıf çiftliğinin geliri müderrislere maaş olarak verilmeye devam etmiştir.

Moramullu İbrâhim Efendi 1147'de öldüğüne göre, müderrisliğinin son yılları medresenin 1143'teki yangından sonraki dönemine rastlar. Yapı o sırada onarılmış ya da onarım bekliyor olabilir; kaynaklar bu konuda kesin bir şey söylemez. Son yeniden inşanın yapıldığı 1151'de müderris olan kişi Ahmed Efendi'dir.

Moramul köyü ve İbrâhim Efendi hakkında Hüsameddin dışında bir kaynakta bilgiye rastlanmadı.

Kaynakça

6. Cilt içindekiler