Amasyalıdır. Üçler Mahallesi’nde Yahyâ Ağa’nın oğludur. Altıncı bölükde mukayyed yeniçeri olduğundan “Altıncı Ağa” demekle meşhûr oldu. Amasya’da alemdâr, mükerreren yeniçeri serdârı ve İrân harbinde serdengeçtiler ağası olarak fedâkârâne çalışıp [141] 1144 senesinde vefât etdi.
Zâbıt, cesûr, zî-nüfûz, hânedân bir kimse idi. Amasya’da konağı olan sokağa “Saka Sokağı” dendi. Mahdûmları yeniçeri ağası İsmâil Ağa ile İstanbul kadısı Yahyâ Efendi ve kudâtdan Mahmûd Efendi ve yeniçeri serdârı el-Hâc Mehmed Ağa meşhûr idiler.
Günümüz Türkçesiyle
Amasyalıdır. Üçler Mahallesi'nde Yahyâ Ağa'nın oğludur. Altıncı bölükte kayıtlı yeniçeri olduğu için "Altıncı Ağa" diye ünlendi. Amasya'da alemdar, birçok kez yeniçeri serdarı ve İran savaşında serdengeçtiler ağası olarak özveriyle çalışıp 1144'te [1731-32] öldü.
Düzen kurmasını bilen, cesur, sözü geçen, soylu bir kimseydi. Amasya'da konağının bulunduğu sokağa "Saka Sokağı" denildi. Oğullarından yeniçeri ağası İsmâil Ağa, İstanbul kadısı Yahyâ Efendi, kadılardan Mahmûd Efendi ve yeniçeri serdarı el-Hâc Mehmed Ağa tanınmışlardı.
Açıklamalar ve Araştırma
Metindeki Eski Kelimeler
- mukayyed: kayıtlı
- alemdâr: bayrak taşıyıcı
- yeniçeri serdârı: bir yerdeki yeniçerilerin komutanı
- serdengeçti ağası: canını göze alıp savaşa yazılan gönüllülerin başı
- zâbıt: düzen ve disiplin kurabilen
- zî-nüfûz: sözü geçen
- hânedân: soylu aile
- mahdûm: oğul
Serdengeçtiler ve Amasya Yeniçerileri
Serdengeçtiler, yeniçeri ocağının bulunduğu yerlerde açılan bayrakla savaşa yazılan gönüllü askerlerdi; bayraklar kayıt işini yürütmenin aracıydı. Patrona isyanını inceleyen bir makale bu bayrakların isyan günlerinde de kullanıldığını, serdengeçti ağalarının halka el sürülmemesi gibi duyurular yaptığını anlatır. Sakaoğlu'nun hangi İran seferinde bulunduğu kitaptan belli olmaz.
Ölüm tarihi olan 1144, Patrona isyanından hemen sonraki yıldır. Haziran 1731'de Amasya'da bir yeniçeri çetesi başının kendisini "ikinci Patrona" ilan edip kadıyı dövdüğü ve büyük karışıklıklara yol açtığı bir makalede anlatılır. Sakaoğlu'nun bu olaylarla ilişkisi kaynaklarda belirtilmez. Başka bir Amasya serdarı olan Apardıoğulları'nın soyundan gelenler, bu cildin 6-11 numaralı kaydında anılır.
Aile ve Saka Sokağı'na ilişkin ek bilgiye Hüsameddin dışında rastlanmadı.
Kaynakça