AMASYA 05

Abdîzâde Hüseyin Hüsâmeddîn Yasar · İKİNCİ BÂB · BİRİNCİ FASIL

İbrâhim Efendi-Mü’eyyedzâde

Ansiklopedi · Amasya Tarihi, 6. Cilt, s. 54 • Hazırlayan: Doç. Dr. Recep Orhan ÖZEL - Doç. Dr. Metin HAKVERDİOĞLU

Özgün Metin

Amasyalıdır. Pervâne Bey vakfı mütevellîsi Mehmed Çelebi oğludur. 1126’da pederinin vefâtıyla Pervâne Bey vakfının sülüs-i hisse-i tevliyetine mutasarrıf, kadı oldu. 1149 senesi zilka’desinde vefât etdi. Mahdûmları Mehmed, Halîl Efendilerdir. Merzifonî Nûh Ağazâde el-Hâc İbrâhim Ağa bin Mustafa Ağa da dergâh-ı âlî kapıcıbaşılarından bir zât olup bu esnâlarda vefât etdi. Oğulları Nûh, Abdurrahman Efendilerdir. Mu’ammerînden bir pîr idi.

Araştırma Makalemiz Editör: Mevlüt Erdem Öztürk

Günümüz Türkçesiyle

Amasyalıdır. Pervâne Bey vakfı mütevellisi Mehmed Çelebi'nin oğludur. 1126'da [1714] babasının ölümüyle Pervâne Bey vakfının üçte bir hisse tevliyetine sahip oldu ve kadı oldu. 1149 zilkadesinde [1737] öldü. Oğulları Mehmed ve Halîl Efendilerdir. Merzifonlu Nûh Ağazâde el-Hâc İbrâhim Ağa bin Mustafa Ağa da dergâh-ı âlî kapıcıbaşılarından bir zat olup bu sıralarda öldü. Oğulları Nûh ve Abdurrahman Efendilerdir. Çok yaşamış bir ihtiyardı.

Açıklamalar ve Araştırma

Metindeki Eski Kelimeler

  • mütevellî: vakfın işlerini yöneten kişi
  • sülüs-i hisse-i tevliyet: vakfın yönetiminden üçte bir pay
  • mutasarrıf: bir şeyi elinde bulunduran, ondan yararlanan
  • dergâh-ı âlî kapıcıbaşısı: saray kapıcılarının başı, saray hizmetinde bir rütbe
  • mu'ammerîn: uzun ömürlüler
  • pîr: yaşlı, ihtiyar

Pervâne Bey Vakfı ve Müeyyedzâdeler

Amasya'daki Burmalı Minare Camii'nin vakfı, İzzeddin Mehmed Pervâne tarafından 699'da [1299-1300] düzenlenmiştir. Hüsameddin'in "Pervâne Bey vakfı" dediği vakfın bu vakıfla aynı olup olmadığı metinden anlaşılmaz. Tevliyetin üçte bir hisseye ayrılması, vakfın yönetiminde birden çok kişinin pay sahibi olduğunu gösterir.

Müeyyedzâde ailesi Amasya'da eski bir ailedir. Şehzade Ahmed'in Amasya valiliği sırasında, Müeyyedzâde Şemseddin Ahmed Efendi'nin şehzadeye musahip (sohbet arkadaşı ve danışman) olduğu bir makalede anılır. Ayrıca Yâkub Paşa Tekkesi'nin mütevelliliğinin nesli kesilen ilk mütevelli ailesinden sonra Müeyyed Çelebi ve çocuklarına geçtiği kaydedilir. İbrâhim Efendi'nin bu ailenin devamı olması akla yakındır, ancak Hüsameddin metninde bu bağ açıkça kurulmaz.

İbrâhim Efendi'nin kadılığına ve ikinci kişi olan Nûh Ağazâde'ye ilişkin başka kaynakta bilgiye rastlanmadı.

Kaynakça

Birincil kaynaklar

  • Abdîzâde Hüseyin Hüsâmeddîn Yasar, Amasya Tarihi, Amasya Belediyesi Kültür Yayınları, 2022, 6. Cilt, s. 54–54. amasya.bel.tr

Akademik çalışmalar

6. Cilt içindekiler