[142] Amasyalıdır. Esbak-ı Amasya mütesellimi Hakalalı Şâtır Ali Ağa bin Hamza Ağa’nın oğludur. Sadr-ı esbak Kara Mustafa Paşa ve ba’dehû Merzifonî el-Hâc Paşa ağalarından olup bir aralık sipâhiler ağası da oldu. Ba’dehû tekâ’üd edilip Amasya a’yânından ve meclis-i a’yân a’zâsından olduğu hâlde bu esnâlarda vefât etdi.
Hacı Feyzullahzâde İbrâhim Ağa Amcazâde Hüseyin Paşa’nın kapıcılar kethüdâsı olmuşdu. Müşârün-ileyhin irtihâlinden sonra Amasya’ya gelip ihtiyâr-ı tekâ’üd ve 1140 sâlinden sonra vefât etdi. Diğer Murâd Beyzâde el-Hâc İbrâhim Ağa bin el-Hâc Mustafa Ağa ve Mütevellîzâde el Hâc İbrâhim Ağa bin el-Hâc Ali Ağa da Amasya eşrâfından a’yân ve hâcıyân meclislerine a’zâ olarak 1147 sâline doğru vefât etmişlerdir. Hacı Feyzullahzâde el-Hâc İbrâhim Ağa “Köse” demekle meşhûr idi. Züamâdan İbrâhim Ağa bin İsmâil Bey de bu zamanın ricâlindendir.
Günümüz Türkçesiyle
Amasyalıdır. Eski Amasya mütesellimi Hakalalı Şâtır Ali Ağa bin Hamza Ağa'nın oğludur. Eski sadrazam Kara Mustafa Paşa'nın, ondan sonra Merzifonlu el-Hâc Paşa'nın ağalarından olup bir ara sipahiler ağası da oldu. Sonra emekli edilip Amasya ayanından ve ayan meclisi üyesi olduğu hâlde bu sıralarda öldü.
Hacı Feyzullahzâde İbrâhim Ağa, Amcazâde Hüseyin Paşa'nın kapıcılar kethüdası olmuştu. Adı geçen paşanın ölümünden sonra Amasya'ya gelip emekliliği seçti ve 1140'tan [1727-28] sonra öldü. Murâd Beyzâde el-Hâc İbrâhim Ağa bin el-Hâc Mustafa Ağa ile Mütevellîzâde el-Hâc İbrâhim Ağa bin el-Hâc Ali Ağa da Amasya eşrafından olup ayan ve hacılar meclislerine üye olarak 1147 yılına doğru [1734-35] ölmüşlerdir. Hacı Feyzullahzâde el-Hâc İbrâhim Ağa "Köse" diye tanınırdı. Zeamet sahiplerinden İbrâhim Ağa bin İsmâil Bey de bu zamanın ileri gelenlerindendir.
Açıklamalar ve Araştırma
Metindeki Eski Kelimeler
- mütesellim: vali ya da sancak beyi adına bir yeri yöneten vekil
- sadr-ı esbak: eski sadrazam
- sipâhiler ağası: sipahi birliklerinin komutanı
- tekâ'üd: emeklilik
- meclis-i a'yân: ayan meclisi
- hâcıyân meclisi: hacca gitmiş kişilerin Amasya'daki topluluğu
- kapıcılar kethüdâsı: saray kapıcılarının ikinci başkanı
- züamâ: zeamet (büyük tımar) sahipleri
Aynı Adı Taşıyan Dört İbrâhim Ağa
Bu madde tek bir kişiyi değil, adı İbrâhim olan dört Amasyalıyı bir arada anlatır: Şâtırzâde, Hacı Feyzullahzâde ("Köse"), Murâd Beyzâde ve Mütevellîzâde. Hepsi eşraf ve ayan sınıfındandır, 1140'lı yıllarda ölmüşlerdir. Hüsameddin'in birbirinden ayrı andığı "meclis-i a'yân" ve "hâcıyân meclisi", Amasya'nın yerel hayatında ileri gelenlerle hacca gitmiş kişilerin ayrı topluluklar oluşturduğunu gösterir. Bu kurumların işleyişi hakkında kitap dışında bir kaynakta ayrıntı bulunamadı.
Şâtırzâde'nin babası Şâtır Ali Ağa'nın Amasya mütesellimi olduğu yine bu kitapta geçer. Bu kişiler ve aileleri için Hüsameddin dışında bir kaynakta bilgiye rastlanmadı.
Kaynakça
- Abdîzâde Hüseyin Hüsâmeddîn Yasar, Amasya Tarihi, Amasya Belediyesi Kültür Yayınları, 2022, 6. Cilt, s. 52–52. amasya.bel.tr