Fişe geçen dizede "yarin" sözü art arda iki kez gelir: "Yarin efkârından yarin gamınden." Bu kırklar semahı, Davut Aslan'ın 5 Temmuz 1943'te Zigala köyünde sazıyla okuduğu iki semahın ikincisidir ve fiş onu bölümleriyle birlikte anar: ağırlama ve yeldirme. 1110 numaralı plağın A yüzüne, aynı okuyucunun "Gönüller Semahı"nın hemen ardından kaydedilmiştir. O ilk semah zamanla TRT repertuvarına girdi; bunun notası ise hiçbir yerde yayımlanmadı.

Künye

  • Repertuvar no: yok; TRT repertuvarında Amasya yöresine kayıtlı değil
  • Kaynak kişi: Davut Aslan (saz; doğum rumî 1308, yani 1892-1893; ziraatçi; Amasya merkez, Ezine bucağı, Girap köyü)
  • Derleme yeri ve tarihi: Zigala (bugün Aydınca) köyü, Amasya; 5 Temmuz 1943 (yer ve tarih katalogda köşeli ayraç içinde)
  • Derleyen: Halil Bedii Yönetken, Muzaffer Sarısözen ve teknisyen Rıza Yetişen (Ankara Devlet Konservatuvarı)
  • Tür: semah; ağırlama ve yeldirme bölümleri
  • Makam, usul: kayıtlı değil
  • Söz ve müzik: anonim olarak kayıtlı
  • Arşivdeki yeri: Folklor Arşivi, plak 1110/A-2 (plak numarası katalogda köşeli ayraç içinde)
  • Kaynak yayın ve bağlantı: Kaya kataloğu, sıra 3601; tezin tam metni. TRT bağlantısı yoktur

Sözleri

Yarin efkârından yarin gamınden

Dize "yârin efkârından, yârin gamından" diye okunur, yani sevgilinin verdiği kaygıdan, sevgilinin derdinden. "Gamınden" yazımı, derleyicilerin söyleyişi fişe olduğu gibi geçirme kaygısının izidir. Cümle burada yarım kalır; bu dertten ne doğduğunu söyleyecek dize katalogda yoktur, çünkü Kaya listelerini hazırlarken eserlerin sözlerini bilerek dışarıda bırakmış, her kaydı yalnızca adı ve ilk dizesiyle tanıtmıştır. Semahın bütün metni de hiçbir yayında yok. Davut Aslan'ın sesi, eski konservatuvardan Hacettepe'ye geçen Folklor Arşivi'nin 1110 numaralı plağındadır; fişin kopyası TRT'dedir.

Hikâyesi

Aslan'ın bu semahı kimden öğrendiği ve Zigala'da hangi cemlerde döndüğü basılı kaynaklarda yer almaz. Günün kendisi ise heyetin takviminden açıkça izlenebilir: 4 Temmuz'da Amasya'ya varılmış, ertesi gün Zigala köyüne geçilmiş, 6 Temmuz'da yeniden şehre dönülmüştür. Ezine bucağına bağlı Girap köyünden gelen Davut Aslan o gün yalnız semah okumamış, köylüsü Mehmet İnan'la birlikte deyiş, ağıt ve türküler de plağa geçirmiştir.

Müzikal Özellikleri

Fiş makam ve usul vermez; ezgiye dair tek ipucu başlıktadır. "Ağırlama ve yeldirme" ifadesi semahın iki bölüm hâlinde okunduğunu gösterir; aynı plağın ilk sırasındaki "Gönüller Semahı"nın başlığında ise yalnız "ağırlama" yazılıdır. Bölümlerin süresi, ağır kısımdan hızlı kısma nerede geçildiği, plak dinlenmeden bilinemez. İcracı listesine göre Aslan kayıtta saz çalmıştır.

Okuyanlar ve Kayıtlar

Aynı oturumda Aslan'dan alınan "Gönüller Semahı" TRT repertuvarına Yüce Dağ Başında Koyun Güderken adıyla girmiştir; bu kırklar semahı ise 1943 plağındaki icrasıyla tek başına kalmıştır. Musa Aslan'dan derlenen bir kırklar semahı da repertuvarda Geldiğiniz Evler Dolu Olsun Nurdan başlığını taşır; onun ilk dizesi Zigala semahınınkinden bütünüyle farklıdır. Yörenin semah, deyiş ve türkülerine geniş bir bakış Yeşilırmak'ın Ezgisi yazısındadır.

Kaynakça

Çevrimiçi kaynaklar