"Bu cihan halkından umma ihsanı": dünyadakilerden iyilik bekleme diyen bir öğüt dizesidir ve Sadık Ayan'ın 5 Temmuz 1943'te Zigala'da okuduğu dört parçanın sonuncusunu açar. Başlık, şiiri bir şairin adına bağlar. Gezinin fişlerinde "Karacaoğlandan", "Nuriden Bir Parça" gibi başlıklarda görüldüğü üzere "-den" ekiyle verilen ad şiirin sahibini gösterir; burada o ad Kitâbî'dir. Kitâbî mahlaslı bu şairin kim olduğunu katalog söylemez. TRT repertuvarı bu deyişi almamış, sözü ve ezgisi de basılmamıştır.

Künye

  • Repertuvar no: yok; TRT repertuvarında Amasya yöresine kayıtlı değildir
  • Derleme yeri ve tarihi: Zigala (Aydınca) köyü, Amasya merkez; 5 Temmuz 1943
  • Kaynak kişi: Sadık Ayan; icracı dökümünde memleketi Ezine bucağına bağlı Uygur köyü, fiş notu "Âşıktır."
  • Derleyen: Ankara Devlet Konservatuvarı derleme heyeti: Halil Bedii Yönetken, Muzaffer Sarısözen, teknisyen Rıza Yetişen
  • Kaynak yayın: Celal Volkan Kaya, Ankara Devlet Konservatuvarı'nın Halk Müziği Alan Araştırmaları Kataloğu (İTÜ, 2014), sıra 3587
  • Arşivdeki yeri: Folklor Arşivi, plak 1107/B-2
  • Tür: deyiş
  • Makam, usul: yazılı değil
  • Söz ve müzik: söz başlığa göre Kitâbî mahlaslı bir şairin; ezgi anonim
  • Kaynak bağlantısı: TRT sayfası yoktur; künye Kaya kataloğunda

Sözleri

Bu cihan halkından umma ihsanı

"Cihan halkı" dünya insanları, "ihsan" iyilik, bağış demektir. Dize "Bu dünyanın insanlarından iyilik bekleme" anlamına gelir; şairin kendine mi, dinleyene mi seslendiği tek dizeden belli olmaz. Sözler ne Kaya'nın kataloğunda ne başka bir yayında yer alır. Okunabilir durumdaysa fişin TRT'deki fotokopisi metni taşır; ses kaydı Ayan'ın öbür üç parçasıyla birlikte 1107 numaralı plakta, eski Ankara Devlet Konservatuvarı arşivindedir.

Hikâyesi

Ayan'ın bu öğüt şiirini kimden aldığı, deyişin köyde hangi toplantılarda okunduğu konusunda kaynaklar bir şey söylemez.

Müzikal Özellikleri

Katalog dizi, usul, ses genişliği ya da okunuş biçimi hakkında hiçbir şey söylemez; ezginin notası da hiç çıkarılmamıştır.

Okuyanlar ve Kayıtlar

Elimizdeki tek icra olan bu kayıt, Ayan'ın sırasıyla okuduğu "Hoş Geldiniz", "Biz Dinî Batıl" ve "Bülbül"ün ardından alınmıştır; ilk dizelerine bakılırsa dördü ayrı konulara uzanır: konuğu karşılama, inancı savunma, dertli bülbüle seslenme ve burada dünyaya güvenmeme. Ayan'ın kayıtlarından birinin künyesi ve tek dizesi Biz Dinî Batıl sayfasında ayrıca verilir. Ayan'dan sonra heyet aynı köyde Hüseyin Kılıç'ın türkülerini kaydetmiş, bunlardan biri İnce Çayır Biçilmez adıyla TRT repertuvarına girmiştir. Amasya köylerinde derlenen deyiş ve türkülerin genel çerçevesi Yeşilırmak'ın Ezgisi yazısında çizilir.

Kaynakça

Çevrimiçi kaynaklar