Derleme fişine yazılan başlık iki bilgi verir: parçanın ilk sözleri ve sözlerin kimden geldiği. "Ale Gözlerine (Kurbanîden)" diye kaydedilen bu deyişi Âşık Musa Aslan, 8 Temmuz 1943'te Merzifon'da Ankara Devlet Konservatuvarı heyetine okumuştur. Parantezdeki not, sözlerin Kurbânî mahlaslı bir halk şairine ait olduğunu gösterir; fiş, bu adla bilinen âşıklardan hangisinin kastedildiğini belirtmez. Deyiş TRT repertuvarında Amasya yöresine kayıtlı değildir ve notası yayımlanmamıştır.

Künye

  • Repertuvar no: yok; TRT repertuvarında Amasya yöresine kayıtlı değildir
  • Yöre: Merzifon
  • Kaynak kişi: Âşık Musa Aslan
  • Derleyen: Ankara Devlet Konservatuvarı derleme heyeti (Yönetken, Sarısözen, Yetişen)
  • Derleme tarihi: 8 Temmuz 1943
  • Arşivdeki yeri: Folklor Arşivi, plak 1129/A-1 (soru işaretiyle); Kaya kataloğunda sıra 3687. Katalogcuya göre fişe sehven 1124/A-1 yazılmıştır.
  • Tür: deyiş
  • Makam, usul: yayımlanmış bilgi yok
  • Söz: Kurbânî (fişteki "Kurbanîden" notuna göre); müzik anonim
  • Kaynak bağlantısı: TRT'de bulunmadığından künye için Kaya 2014 kataloğu

Sözleri

Katalogda ilk dize şöyle geçer:

Ale gözlerine gurban olduğum

Ağız özellikleri yazıya olduğu gibi geçirilmiştir: "ale" ela, "gurban" kurban demektir. Dize "ela gözlerine kurban olduğum" diye, sevgiliye onun gözlerine canını vermeye hazır olduğunu söyleyerek seslenir. Deyişin bundan sonrası bilinmiyor. Sözlerin tamamı ve ezginin notası hiçbir yayında yer almaz; kayıt, Hacettepe Üniversitesi'nin konservatuvarında saklanan 1943 plakları arasında, katalogcunun düzelttiği numarayla 1129/A-1'de aranmalıdır.

Hikâyesi

Deyişin nasıl yakıldığı hiçbir yayında anlatılmaz. Bilinen yalnız fişteki notun sözleri Kurbânî'ye bağlamasıdır. Sözlerin tamamı ele geçmeden şiirin bu adı taşıyan âşıkların hangisine ait olduğu, hatta Kurbânî mahlasının metinde geçip geçmediği söylenemez.

Müzikal Özellikleri

Ezgi hakkında yayımlanmış bir çözümleme ya da nota bulunmuyor; makamı, usulü ve ses alanı bilinmiyor.

Okuyanlar ve Kayıtlar

Elde Musa Aslan'ın 1943'teki tek kaydı var. Aynı gün ondan alınan kayıtlar art arda sıralanır: önce "Alem Dertli Olmuş", bu deyişten sonra "Kavrama Havası (Niğdeli Gelin)", ardından TRT repertuvarına Selam Verdik Kadem Bastık adıyla girecek olan "Selâm Verdik ve Cevabı". Musa Aslan'ın hayatı ve TRT'deki türküleri için Âşık Musa Aslan sayfasına, Amasya ezgilerinin genel görünümü için Yeşilırmak'ın Ezgisi yazısına bakılabilir.

Kaynakça

Çevrimiçi kaynaklar