Göynücek'ten on beş, Amasya'dan altmış kilometre uzaktaki Ardıçpınar için yerel anlatı daha eski bir ad hatırlar: köyün eskiden Kilise köyü diye anıldığı söylenir. Bu bilgi, Biricik Taştan'ın 2019'da Göynücek köylerinde yaptığı derlemede "söylenmektedir" kaydıyla geçer; resmî ad değişikliği listelerinde ise Ardıçpınar bulunmaz. Aynı derlemeye göre köyün geçimi tarım ve hayvancılığa dayanır. 2025'te köyde 49 kişi yaşamaktadır.
Kilise Adı Üzerine
Ad değişikliklerini inceleyen Bekir Başalan Göynücek'ten dokuz köy sayar, Ardıçpınar onların arasında değildir. Kilise adının resmî bir kayıtta kullanıldığını gösteren bir belgeye de ulaşılamamıştır. 1530'da tutulan muhasebe defterinin dizininde Kilise adlı köyler başka nahiyelerde geçer; bugünkü Göynücek köylerinin önemli bir bölümünün kayıtlı olduğu Geldiklan-âbâd nahiyesinde ise böyle bir ad görünmez. Eski adın ne zaman ve neden bırakıldığı bu yüzden bilinmemektedir. Anlatı, köyün yakınında bir zamanlar bir kilise ya da onun kalıntısı bulunduğu düşüncesini akla getirir; ancak bunu doğrulayan arkeolojik ya da yazılı bir kayıt yoktur.
Ölüm ve Cenaze Uygulamaları
Taştan'ın derlemesinde Ardıçpınar, ölüm ve cenaze uygulamalarının anlatıldığı bölümlerde sık geçer. Köy, ölünün cemevinde bunun için ayrılmış bölümlerde yıkandığı, cenazede dinî kuralları dedenin yerine getirdiği ve bazı mezar taşlarında zülfikar motifine rastlanan köyler arasında sayılır. Mezar kazılırken başka bir ölüye ait kemik çıkarsa mezara para atılarak yerin eski sahibinden "satın alınması" da Ardıçpınar'da kaydedilmiş uygulamalardandır. Sünnet olan çocuk için koç ya da horoz kesme geleneğinin bugün yalnız adak varsa sürdüğü köyler arasında da adı geçer.
Tez, Davutevi ile Ardıçpınar hakkında çevre köylerde dolaşan bir söylentiyi de aktarır: bu iki köyde ölülerin eski Türklerde olduğu gibi giysileriyle gömüldüğü söylenmektedir. Taştan, söylentiyi aktaran komşu köylülerin bu köylerdeki cenazeleri baştan sona görmediklerini, iki köyün sakinlerinin ise bunu inkâr ettiklerini yazar. Söylentinin gerçekliği, tezin kendi ifadesiyle, ispatlanamamıştır.
Nüfus
Ardıçpınar, kayıtlı en yüksek nüfusunu 105 kişiyle 2011'de gördü. 2007'de 96 olan nüfus bu tepe noktasından sonra azalarak 2017'de 51'e inmiş, ardından iniş çıkışlarla 2018'de 95'e, 2023'te 90'a yükselip her seferinde yeniden düşmüştür. 2025'te 25 erkek ve 24 kadından oluşan 49 kişi kayıtlıdır; bu, 2007'deki nüfusun yarısı kadardır.
Kaynakça
Birincil kaynaklar
- 387 Numaralı Muhâsebe-i Vilâyet-i Karaman ve Rûm Defteri (937/1530), II, Ankara: Başbakanlık Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğü, 1997, dizin. https://www.devletarsivleri.gov.tr/cdn?fileId=62
Akademik çalışmalar
- Biricik Taştan, Amasya İli Göynücek İlçesi Türk Halk İnanış ve Uygulamaları, Yüksek Lisans Tezi, Ondokuz Mayıs Üniversitesi, 2019, s. 32, 77, 79, 81-82, 91. http://libra.omu.edu.tr/tezler/126977.pdf
- Bekir Başalan, "Amasya İlinde İsimleri Değiştirilen Yerleşim Yeri Adları Üzerine Bir İnceleme", DergiPark, s. 1386 (Tablo 2). https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/4249891
Diğer kaynaklar
- TÜİK Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi sonuçları (2007-2025), derleme: nufusune.com, "Ardıçpınar Köyü Nüfusu". https://www.nufusune.com/2157-amasya-goynucek-ardicpinar-koy-nufusu
Çevrimiçi kaynaklar



