Gaffarlı, Göynücek'in nüfusunu son yıllarda yitirmeyen birkaç köyünden biridir: 2008'de 124 kişinin yaşadığı köyde 2025'te 119 kişi kayıtlıdır. Adı resmî listelerde Gaffarlı diye yazılır, ama hem gündelik kullanımda hem de kimi resmî metinlerde Kafarlı biçimi yaşamaya devam eder. Köyün adı en son, Temmuz 2024'te bastıran sağanakta evleri su basan aileler nedeniyle Meclis kürsüsünde anılmıştır.

Adın Yazılışı

Bekir Başalan'ın Amasya'da adı değiştirilen yerleşimlere ayırdığı çalışmada Göynücek tablosunda yeni ad Gaffarlı, eski ad Gafarlı olarak verilir. Başalan bu değişikliği, Şeyhler/Şıhlar, Şeyhoğlu/Şıhoğlu ve Tencerli/Tencirli ile birlikte eski adı anımsatacak biçimde yapılmış değişiklikler arasında sayar; yani düzeltme yalnız yazılışa dokunmuş, adın kendisini korumuştur. İlçe kaymakamlığının köy listesi de adı Gaffarlı diye verir. İşin ilginç yanı, Başalan'ın aynı makalede ilçenin otuz sekiz köyünü sayarken adı Kafarlı diye yazmasıdır; 2024'teki Meclis konuşmasında da köy Kafarlı olarak anılır. Bu üç biçimden hangisinin daha eski olduğunu ve adın hangi kişi ya da topluluktan geldiğini gösteren bir belgeye ulaşılamamıştır.

Adın eski izini sürmek kolay olmamıştır. Kanuni döneminin 1530 tarihli büyük muhasebe defteri bu konuda yardımcı olmaz: yayımlanmış dizinde, Göynücek köylerinin o dönemde bağlı olduğu Geldiklan nahiyesinde ya da Amasya livasının başka bir yerinde Gafarlı veya Kafarlı adlı bir köy bulunmaz. Hüsâmeddîn Yasar'ın Amasya Tarihi'nin taranan ciltlerinde de ad geçmez. Köyün bu adla ne zamandan beri anıldığı bu nedenle açık değildir.

2024 Seli

10 Temmuz 2024'te Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulu'nda söz alan Amasya Milletvekili Reşat Karagöz, Göynücek'e bağlı Çaykışla, Tencirli, Kafarlı ve İkizyaka köylerinde şiddetli sağanağın etkili olduğunu söylemiştir. Karagöz'e göre zarar en çok Kafarlı'da görülmüştür: dere ıslahı yapılmadığı için köyde sel sularına maruz kalan, arabası ve eşyalarıyla birlikte evi kullanılamaz hâle gelen aileler olmuştur. Konuşmada can kaybı olmadığı belirtilir; kaç evin etkilendiği ya da sonradan derede bir ıslah çalışması yapılıp yapılmadığı ise bilinmemektedir.

Nüfus

Gaffarlı'nın nüfus serisi ilçenin genel eğiliminden ayrılır. 2008'de 124, 2012'de 113 olan nüfus 2017'de 67'ye kadar düşmüş, sonraki yıllarda 90'lı sayılarda dolaşmış ve 2024'te 133'e çıkmıştır. 2025'te köyde 64'ü erkek, 55'i kadın olmak üzere 119 kişi yaşamaktadır. Bu, on yedi yıl önceki rakama oldukça yakındır; aynı dönemde ilçenin birçok köyü nüfusunun yarısından fazlasını kaybetmiştir. Dalgalanmanın nedenini açıklayan bir kaynak yoktur.

Kaynakça

Birincil kaynaklar

Akademik çalışmalar

Resmî kaynaklar

Diğer kaynaklar

Çevrimiçi kaynaklar