AMASYA 05

Abdîzâde Hüseyin Hüsâmeddîn Yasar · İKİNCİ BÂB · BİRİNCİ FASIL

Âfitâb Hâtun-Şerîfe

Ansiklopedi · Amasya Tarihi, 6. Cilt, s. 19 • Hazırlayan: Doç. Dr. Recep Orhan ÖZEL - Doç. Dr. Metin HAKVERDİOĞLU

Özgün Metin

Amasyalıdır. Lâdik’de medfûn sâhibü’l-hâl es-Seyyid Ahmed-i Kebîr er-Rifâ’î sülâlesinden es-Seyyid el-Hâc Kâsımoğlu es-Seyyid Mustafa Ağa’nın kerîmesidir. Amasya a’yânından Taşçızâde el-Hâc Halîl Ağa’nın zevcesi olup Recep Mahallesi câmii şerîfine eczâ-yı şerîfe va’z edib cüz-hânlara nukûdunu vakfetmiş ve 1075 sâline doğru vefât eylemişdir. Sâliha, zâhide bir şerîfe idi. Mahdûmu, “Emîr Ağa” demekle meşhûr es-Seyyid Mehmed Ağa’dır bunun evlâdına “Emîr Ağazâdeler” dendi.

Araştırma Makalemiz Editör: Mevlüt Erdem Öztürk

Günümüz Türkçesiyle

Amasyalıdır. Ladik'te yatan velî Seyyid Ahmed-i Kebîr er-Rifâî'nin soyundan Seyyid Hacı Kâsımoğlu Seyyid Mustafa Ağa'nın kızıdır. Amasya ileri gelenlerinden Taşçızâde Hacı Halîl Ağa'nın eşiydi. Recep Mahallesi Camii'ne Kur'an cüzleri bağışlayıp cüz okuyanlara para vakfetmiş ve 1075 [1664-65] dolaylarında ölmüştür. Dindar, zâhid bir seyyide idi. Oğlu, "Emîr Ağa" adıyla tanınan Seyyid Mehmed Ağa'dır; çocuklarına "Emîr Ağazâdeler" denildi.

Açıklamalar ve Araştırma

Metindeki Eski Kelimeler

  • sâhibü'l-hâl: manevi hâl sahibi, velî
  • sülâle: soy, aile kolu
  • eczâ-yı şerîfe: Kur'an'ın cüzleri
  • cüz-hân: Kur'an'dan cüz okuyan kişi
  • zâhide: dünya zevklerinden uzak duran kadın
  • şerîfe: Peygamber soyundan gelen kadın, seyyide

Ladik'te Yatan Seyyid Ahmed-i Kebîr

Metindeki Ahmed-i Kebîr, bugün Samsun'un Ladik ilçesinde türbesi bulunan Seyyid Ahmed-i Kebîr er-Rufâî'dir. Ladik Kaymakamlığı'nın ve bu konudaki yazıların verdiğine göre Rifâî tarikatının kurucusu Ahmed er-Rifâî'nin torunlarından ya da halifelerinden biri olabilir; Amasya'ya gelip yerleşmiş, irşat faaliyetinde bulunmuş ve 759'da [1358] ölmüştür. Kesme taş ve tuğla ile yapılmış türbede yedi sanduka vardır. Yapı I. Abdülhamid döneminde, 1778'de Seyyid Abdullah Ağa tarafından onarılmıştır. Konuyu ayrıntılı ele alan bir çalışma Amasya İlahiyat Dergisi'nde yayımlanmıştır; yazar, Anadolu'daki "Ahmed-i Kebîr"in kimliğini ayrıca tartışır.

Âfitâb Hâtun'un kocası, babası ve oğlu hakkında Hüsameddin dışında bir kayda rastlanmadı. Recep Mahallesi'nin camii üzerine yapılan aramalarda bu bağışa ait bir belge de bulunamadı.

Kaynakça

Birincil kaynaklar

  • Abdîzâde Hüseyin Hüsâmeddîn Yasar, Amasya Tarihi, Amasya Belediyesi Kültür Yayınları, 2022, 6. Cilt, s. 19–19. amasya.bel.tr

Akademik çalışmalar

Resmî kaynaklar

6. Cilt içindekiler