AMASYA 05

Abdîzâde Hüseyin Hüsâmeddîn Yasar · İKİNCİ BÂB · BİRİNCİ FASIL

Akbilek-Bahşî Halîfe

Ansiklopedi · Amasya Tarihi, 6. Cilt, s. 20 • Hazırlayan: Doç. Dr. Recep Orhan ÖZEL - Doç. Dr. Metin HAKVERDİOĞLU

Özgün Metin

Aşağıda tercemesi Bahşî Halîfe-Akbilek diye gelir, oraya mürâcaat olunmalıdır.

Araştırma Makalemiz Editör: Mevlüt Erdem Öztürk

Günümüz Türkçesiyle

Bu kişinin hâl tercümesi aşağıda "Bahşî Halîfe-Akbilek" başlığı altında gelir; oraya bakılmalıdır.

Açıklamalar ve Araştırma

Metindeki Eski Kelimeler

  • terceme: hâl tercümesi, kısa yaşam öyküsü
  • mürâcaat: başvurmak, bakmak

Akbilek Lakabı ve Bahşî Halîfe

Madde kitapta bir yönlendirmeden ibarettir. Ad sıralamasında kişi "Akbilek" diye de aranabileceği için ayrıca anılmış, asıl bilgi "Bahşî Halîfe" maddesine bırakılmıştır.

Başka kaynaklara göre Akbilek Bahşî Halîfe, Amasya'ya bağlı Taşova'nın Uluköy (eski adıyla Sonusa) köyünde doğmuştur; doğum tarihi bilinmemektedir. İlk tahsilini yöresinde yaptıktan sonra devrin tanınmış âlimlerinden ilim öğrenmiş, Hicaz'a giderek Suyûtî, Şeyhülislâm Zekeriyyâ el-Ensârî ve Sehâvî gibi hocalardan ders almıştır. Amasya'ya dönüp yaklaşık kırk yıl ders vermiş, "Müftî-i Sekaleyn" diye anılan İbn Kemal'in hocalarından olmuştur. Tefsir ve hadis alanında tanınmıştır. Amasya'da yetişen Hayreddin Atûfî de tefsir ve hadis derslerini ondan almıştır.

Halvetî tarikatına bağlı olan Bahşî Halîfe'nin şeyhi, Cemâl-i Halvetî'nin halifelerinden Muhyiddin bin Muhammed Efendi'dir. 930 yılında [1523-24] Amasya'da ölmüştür.

"Akbilek" lakabı hakkında şöyle bir anlatı vardır: Bir camide abdestin faziletini anlatırken kollarını kaldırıp günahların abdest suyuyla nasıl döküldüğünü göstermiş, cemaat kollarından nur yayıldığını görmüştür. Lakap bu olaydan kalmıştır. Bu bir menkıbedir; tarihî bir belgeye dayanmaz.

Bugün

Amasya'da demiryolu hattına yakın Akbilek Mahallesi'nde üstü kapalı bir türbe bulunur; yanında onun adını taşıyan bir cami yapılmıştır.

Kaynakça

Birincil kaynaklar

Akademik çalışmalar

6. Cilt içindekiler