AMASYA 05

Abdîzâde Hüseyin Hüsâmeddîn Yasar · İKİNCİ BÂB · BİRİNCİ FASIL

Akça Hâtun-İmâd Kızı

Ansiklopedi · Amasya Tarihi, 6. Cilt, s. 20 • Hazırlayan: Doç. Dr. Recep Orhan ÖZEL - Doç. Dr. Metin HAKVERDİOĞLU

Özgün Metin

Amasyalıdır. Ümerâdan Bektimur oğlu İmâdeddîn Süleyman Bey bin İvaz Bey bin Baytimur’un kerîmesi ve meşâhîr-i ümerâdan Âbâdoğlu el-Hâc Mehmed Bey bin Tur Ali Bey’in zevcesidir. 815’de emlâkini vakfederek Enderûn Câmii imâmlarına vezâ’if tayîn etmişdi. Sonra vefât etdi. Mahdûmu el-Hâc Yûsuf Bey ve hafîdi Mehmed Bey ümerâdandır.

Araştırma Makalemiz Editör: Mevlüt Erdem Öztürk

Günümüz Türkçesiyle

Amasyalıdır. Emirlerden Bektimur oğlu İmâdeddîn Süleyman Bey'in, onun da babası İvaz Bey'in, onun da babası Baytimur'un kızıdır. Ünlü emirlerden Âbâdoğlu el-Hâc Mehmed Bey'in, onun da babası Tur Ali Bey'in eşidir. 815'te [1412-13] mallarını vakfedip Enderun Camii imamlarına maaş bağladı. Sonra öldü. Oğlu el-Hâc Yûsuf Bey ile torunu Mehmed Bey emirlerdendir.

Açıklamalar ve Araştırma

Metindeki Eski Kelimeler

  • kerîme: kız evlat
  • zevce: eş, hanım
  • vezâif: görevlilere bağlanan aylık ya da yıllık ödenek
  • hafîd: torun
  • ümerâ: emirler, beyler

Enderun Camii

Akça Hatun'un vakfettiği camiinin, Amasya'da Hatuniye Mahallesi'nde bulunan ve Loğ Minare Camii adıyla da bilinen yapıyla aynı olması muhtemeldir; kaynaklar bu yapıyı Enderun Camii adıyla da anar. Kimi belgelerde 612'den [1215-16] başlayarak "Câmi-i Enderun" ya da "Câmi-i Gâzi Bey" adıyla anılır. Yapının ne zaman inşa edildiği kesin değildir; mimarisi ve tuğla örgüsü 12. yüzyıl özellikleri taşıdığı için Dânişmendli Şemseddin İsmâil Gâzi Bey dönemine (1166-1172) bağlanır. Adının, İç Kale'nin içinde yer almasından geldiği düşünülür. Yapı uzun süredir harap durumdadır.

Cami sonraki yüzyıllarda da vakıflarla desteklenmiştir. 879'dan [1474-75] başlayarak II. Bayezid'in annesi Gülbahar Hatun, çeşitli köylerin ve tarlaların gelirini bu camiye bağlamış; 911'de [1505-06] Gülçiçek Hatun da bazı mülklerini vakfetmiştir. Akça Hatun'un 815'teki vakfı bunlardan yaklaşık altmış yıl öncedir; ancak bu vakfın ayrıntısı incelenen kaynaklarda yer almıyordu.

Aile Hakkında

Akça Hatun'un kendisine ve ailesine (Bektimur, Âbâdoğlu) dair başka kaynaklarda bilgiye rastlanmadı.

Kaynakça

Birincil kaynaklar

  • Abdîzâde Hüseyin Hüsâmeddîn Yasar, Amasya Tarihi, Amasya Belediyesi Kültür Yayınları, 2022, 6. Cilt, s. 20–20. amasya.bel.tr

Akademik çalışmalar

Resmî kaynaklar

Diğer kaynaklar

6. Cilt içindekiler