AMASYA 05

Abdîzâde Hüseyin Hüsâmeddîn Yasar · İKİNCİ BÂB · BİRİNCİ FASIL

Âsûde Hâtun-Sultân Hâtun

Ansiklopedi · Amasya Tarihi, 6. Cilt, s. 18 • Hazırlayan: Doç. Dr. Recep Orhan ÖZEL - Doç. Dr. Metin HAKVERDİOĞLU

Özgün Metin

Amasya vâlîsi Şehzâde Sultân Ahmed bin Sultân Bâyezîd-i Sânî halîlesidir. Sultân Ahmed’in vefâtına kadar Amasya’da otuz yıldan ziyâde şâhâne oturdu. Sultân Ahmed’in ihnâkında [24] (918) Bursa’ya nakledildi. Orada 927 sâline kadar ber-hayat idi ba’dehû vefât etdi. 927 rebiülevvel târîhli ele geçen enderûn defterinde “Vâlide-i Sultân Murâd bin Sultân Ahmed” diye yazılı görüldü. Bursa’da mekteb ve evkâfı vardır.

Araştırma Makalemiz Editör: Mevlüt Erdem Öztürk

Günümüz Türkçesiyle

Amasya valisi Şehzade Sultan Ahmed bin Sultan II. Bayezid'in eşidir. Sultan Ahmed'in ölümüne kadar Amasya'da otuz yıldan fazla saray hayatı yaşadı. Sultan Ahmed'in boğulması üzerine (918) [1512-13] Bursa'ya nakledildi. Orada 927 yılına kadar [1521] hayatta kaldı, sonra öldü. 927 Rebiülevvel tarihli ele geçen enderun defterinde "Sultan Ahmed oğlu Sultan Murad'ın annesi" diye yazılı görüldü. Bursa'da okulu ve vakıfları vardır.

Açıklamalar ve Araştırma

Metindeki Eski Kelimeler

  • halîle: eş, hanım
  • şâhâne oturdu: saray hayatı sürdü
  • ihnâk: boğdurma, boğularak öldürme
  • ber-hayât: hayatta
  • enderûn defteri: saray iç hizmet kayıtları
  • evkâf: vakıflar

Şehzade Ahmed ve Ailesi

Şehzade Ahmed 1466 dolaylarında Amasya'da doğmuş, Amasya sancağında yıllarca görev yapmıştır. Babası II. Bayezid'in sağlığında kardeşi Selim ile giriştiği taht mücadelesinde 1513'te Yenişehir'de yenilmiş ve öldürülmüştür; mezarı Bursa'daki Muradiye'dedir. Hüsameddin'in "boğulması" (ihnâk) dediği bu olay, kaynaklarda genel olarak idam edilmesi diye geçer. Maddedeki 918 tarihi bu olaya denk gelir.

Kimi kaynaklarda Şehzade Ahmed'in eşi olarak Sittişah Hatun anılır ve oğulları arasında Şehzade Murad sayılır. Hüsameddin'in Murad'ın annesi diye andığı "Sultan Hatun"un bu kişiyle aynı olup olmadığı başka kaynaklarda doğrulanamadı. Bursa'daki mektep ve vakıflarına dair de ayrıca bilgi bulunamadı. Şehzade Ahmed'in annesi Bülbül Hatun'un Amasya ve Ladik'te vakıfları bulunduğu bilinir; maddedeki hatun ise ondan ayrı bir kişidir.

Kaynakça

Birincil kaynaklar

  • Abdîzâde Hüseyin Hüsâmeddîn Yasar, Amasya Tarihi, Amasya Belediyesi Kültür Yayınları, 2022, 6. Cilt, s. 18–18. amasya.bel.tr

Akademik çalışmalar

Diğer kaynaklar

6. Cilt içindekiler