Abdîzâde Hüseyin Hüsâmeddîn Yasar · İKİNCİ BÂB · BİRİNCİ FASIL
Ansiklopedi · Amasya Tarihi, 6. Cilt, s. 210 • Hazırlayan: Doç. Dr. Recep Orhan ÖZEL - Doç. Dr. Metin HAKVERDİOĞLU
Amasya’nın Bâyezîd Paşa Mahallesi eşrâfından el-Hâc Mehmed Ağa mahdûmudur. Vüzerâdan Amasyalı Sarı Beyzâde Mehmed Paşa dâ’iresinde selâm ağası olup dergâh-ı âlî gediklisi olarak temâyüz etdi.
Ba’dehû Rus muhârebâtında ba’zı hizmetler görüp dergâh-ı âlî kapıcıbaşılarından oldu. 1188’de bade’s-sâliha avdet edib Amasya mukâta’ât emini olduğu halde 1193 senesi evâsıtında vefât etdi. Müdebbir, hânedân bir zât idi. [674]
Amasya'nın Bayezid Paşa Mahallesi eşrafından Hacı Mehmed Ağa'nın oğludur. Vezirlerden Amasyalı Sarı Beyzâde Mehmed Paşa'nın konağında selâm ağası oldu; saray gediklisi olarak temayüz etti.
Sonra Rus savaşlarında bazı hizmetler görüp saray kapıcıbaşılarından oldu. 1188'de [1774-75] barıştan sonra geri dönüp Amasya mukataat emini iken 1193 yılı ortalarında [1779] vefat etti. Tedbirli ve soylu bir kişiydi.
Kayıtta Ahmed Ağa'nın savaş hizmetinden sonra Amasya'ya dönmesi ve mukataat emini olması dikkat çeker: sarayda ve savaşta kazandığı rütbe, memleketinde bir gelir yönetimine dönüşmüştür. 1188 yılı, 1774'te imzalanan Küçük Kaynarca Antlaşması'na denk düşer. Ölüm tarihi olan 1193, Amasya'da Canikli ve Çapanoğlu ailelerinin çatışmasının yaşandığı 1779 yılına rastlar; metin bu çatışmadan söz etmez.
Efendisi olarak anılan Sarı Beyzâde Mehmed Paşa ile Ahmed Ağa'ya dair yapılan aramada güvenilir bir kaynağa ulaşılamadı.