İçeriğe geç

Abdîzâde Hüseyin Hüsâmeddîn Yasar · İKİNCİ BÂB · BİRİNCİ FASIL

Ahmed Bey-Gürcüzâde Yeğen el-Hâc

Ansiklopedi · Amasya Tarihi, 6. Cilt, s. 208 • Hazırlayan: Doç. Dr. Recep Orhan ÖZEL - Doç. Dr. Metin HAKVERDİOĞLU

Özgün Metin

Amasya eşrâfından Ali Bey bin el-Hâc İbrâhim Bey bin Mehmed Bey’in mahdûmu ve Gürcüzâde es-Seyyid Halîl Paşa bin Mustafa Paşa bin el-Hâc İbrâhim Bey’in yeğenidir. Genç iken zü’amâdan oldu.

1175 târîhinden itibâren üç dört defa Amasya mir-alayı, 1185 zilhiccesinde Amasya mutasarrıfı olan amcazâdesi es-Seyyid Halîl Paşa tarafından Amasya mütesellimi ve 1186’da ma’zûl olup harbe gitdi. Müsâlâhada avdetle 1190 senesi evâ’ilinde vefât etdi. Mahdûmları, Mehmed Rıfat, [669] Abdullah Abdî Beylerdir.

Araştırma Makalemiz Editör: Mevlüt Erdem Öztürk

Günümüz Türkçesiyle

Amasya eşrafından Ali Bey bin Hacı İbrahim Bey bin Mehmed Bey'in oğlu ve Gürcüzâde Seyyid Halil Paşa bin Mustafa Paşa bin Hacı İbrahim Bey'in yeğenidir. Gençken zeamet sahibi oldu.

1175'ten [1761-62] başlayarak üç dört kez Amasya mîr-i âlâyı oldu; 1185 zilhiccesinde [1772] Amasya mutasarrıfı olan amcazadesi Seyyid Halil Paşa tarafından Amasya mütesellimi yapıldı, 1186'da [1772-73] görevden alınıp savaşa gitti. Barış olunca dönüp 1190 yılı başlarında [1776] öldü. Oğulları Mehmed Rıfat ve Abdullah Abdî Beylerdir.

Açıklamalar ve Araştırma

Metindeki Eski Kelimeler

  • eşrâf: köklü, saygın aile ve kişiler
  • zü'amâ: zeamet sahipleri
  • mir-alay: sancaktaki askerî birliğin komutanı
  • mutasarrıf: sancağı yöneten idareci
  • mütesellim: bir sancağı mutasarrıf adına yöneten vekil
  • ma'zûl: görevden alınmış
  • müsâlâha: barış
  • amcazâde: amcanın oğlu

Amcazadesinin Mutasarrıflığı

Hüsameddin, Seyyid Halil Paşa'nın Amasya mutasarrıfı olduğunu 1185 zilhiccesi olarak verir. Zilhicce yılın son ayıdır; bu tarih, miladî 1772 başlarına denk gelir. Kaynaklara göre Canikli Hacı Ali Paşa'ya Amasya sancağı mâlikâne olarak 30 Mayıs 1772'de verilmiştir; yani Halil Paşa'nın görevi bu atamadan kısa süre önceye rastlar. Halil Paşa'ya dair başka kaynaklarda bilgiye rastlanmadı.

Ahmed Bey'in 1186'da görevden alınıp savaşa gitmesi, Rus savaşının sürdüğü yıllara uyar. Barışın ardından dönüp 1190'da ölmesi, 1774'te yapılan Küçük Kaynarca Antlaşması ile uyumludur; ancak metin hangi barıştan söz ettiğini açıkça yazmaz.

Kaynakça

  • Abdîzâde Hüseyin Hüsâmeddîn Yasar, Amasya Tarihi, Amasya Belediyesi Kültür Yayınları, 2022, 6. Cilt, s. 208. amasya.bel.tr

6. Cilt içindekiler