[667] Esbak şeyhü’l-harem Amasyalı Gül Ahmed Paşa’nın kethüdâsı olan dergâh-ı âlî kapıcıbaşılarından Hacı Feyizzâde el-Hâc Hüseyin Ağa bin el-Hâc İsmâil Efendi’nin mahdûmudur. Pederinin amcazâdesi olan müşârün-ileyh Gül Ahmed Paşazâde el-Hâc Ali Paşa’nın dâ’iresinde perverde oldu.
1170’de Ali Paşa’nın kapudanlığında kethüdâsı olup 1171 saferinde müşârün-ileyhin azl ü nefyinde Amasya’ya geldi. Bir müddet a’yân ve hâciyân meclislerine azâ, mükerreren hâcıbaşı, nakîbü’l-eşrâf kâ’im-makâmı, 1184’de anbar emini, bir aralık mübâya’acı olup 1188 senesi evâhirinde vefât etdi. Aşağı Pirler civârında medfûndur. Hânedân, kibâr-ı a’yândan idi.
Günümüz Türkçesiyle
Eski şeyhülharem Amasyalı Gül Ahmed Paşa'nın kethüdası olan dergâh-ı âlî kapıcıbaşılarından Hacı Feyizzâde Hacı Hüseyin Ağa bin Hacı İsmail Efendi'nin oğludur. Babasının amcazadesi olan adı geçen Gül Ahmed Paşazâde Hacı Ali Paşa'nın çevresinde yetişti.
1170'te [1756-57] Ali Paşa'nın kapudanlığında kethüdası oldu; 1171 saferinde [1757] adı geçenin azledilip sürülmesi üzerine Amasya'ya geldi. Bir süre ayan ve hacılar meclislerine üye, birkaç kez hacıbaşı, nakîbü'l-eşrâf vekili, 1184'te [1770-71] anbar emini, bir ara mübayaacı olup 1188 yılı sonlarında [1775] öldü. Aşağı Pirler dolaylarında gömülüdür. Köklü, büyük ayan ailesindendi.
Açıklamalar ve Araştırma
Metindeki Eski Kelimeler
- esbak: eski, önceki
- şeyhü'l-harem: Medine'deki Peygamber Mescidi'nin hizmetlilerinin başı
- kethüdâ: kâhya, yardımcı yönetici
- müşârün-ileyh: adı geçen
- dâ'ire: çevre, hizmet çevresi
- perverde: yetişmiş, himayede büyümüş
- azl ü nefy: görevden alma ve sürgün
- nakîbü'l-eşrâf kâ'im-makâmı: seyyidlerin başı olan nakîbü'l-eşrâfın vekili
- anbar emini: devlet ambarlarına bakan memur
- mübâya'acı: satın alma işlerine bakan görevli
- kibâr-ı a'yân: ayanın büyükleri
Kapudan Ali Paşa Çevresi
Metindeki "Ali Paşa'nın kapudanlığı" 1170 [1756-57] yılına denk gelir; ancak adı geçen paşanın kimliği ve azil sebebi araştırılan kaynaklarda doğrulanamadı. Hüsameddin'e göre Hüseyin Ağa, paşanın azledilip sürüldüğü 1171 safer ayında Amasya'ya dönmüş, burada ayan ve hacılar meclislerinde ve çeşitli yerel görevlerde bulunmuştur. Babası da İstanbul'da kapıcıbaşı olduğuna göre ailenin saray çevresiyle bağı vardı; bu, metne dayalı bir çıkarımdır.
Gömüldüğü Yer
Maddede mezar yeri "Aşağı Pirler civârı" olarak verilir. Bu çevrenin bugünkü adı ve durumu araştırılan kaynaklarda bulunamadı. Başka kaynaklarda bu kişiye dair bilgiye rastlanmadı.
Kaynakça
- Abdîzâde Hüseyin Hüsâmeddîn Yasar, Amasya Tarihi, Amasya Belediyesi Kültür Yayınları, 2022, 6. Cilt, s. 208. amasya.bel.tr