Amasya’da mukîm evlâd-ı Selçukîyeden Mes’ûd Bey bin Kılıçarslan Şah bin Mes’ûd Şah bin Sultân Tâceddîn Altunbaş bin Sultân Gıyaseddîn Mes’ûd Selçûkî mahdûmudur. Sultân Murâd-ı Sânî devrinde ceddînin vakfına mütevellî ve hâsılat-ı vakfiyesiyle müreffehül-hâl olup Havza’da ikâmet ve orada Fâtih devrinde rihlet etdi. [14]
Abdîzâde Hüseyin Hüsâmeddîn Yasar · İKİNCİ BÂB · BİRİNCİ FASIL
Âzer Çelebi-Kılıçarslanoğlu
Ansiklopedi · Amasya Tarihi, 6. Cilt, s. 15 • Hazırlayan: Doç. Dr. Recep Orhan ÖZEL - Doç. Dr. Metin HAKVERDİOĞLU
Günümüz Türkçesiyle
Amasya'da oturan Selçuklu soyundan Mes'ûd Bey'in oğludur. Mes'ûd Bey, Kılıçarslan Şah'ın oğludur; Kılıçarslan Şah, Mes'ûd Şah'ın; Mes'ûd Şah, Sultan Tâceddîn Altunbaş'ın; Altunbaş ise Sultan Gıyaseddîn Mes'ûd Selçûkî'nin oğludur. İkinci Sultan Murad devrinde atasının vakfına mütevelli olup vakıf gelirleriyle rahat bir hayat sürdü. Havza'da oturdu ve orada Fatih devrinde öldü.
Açıklamalar ve Araştırma
Metindeki Eski Kelimeler
- evlâd-ı Selçukîye: Selçuklu soyundan gelenler
- mukîm: oturan
- mütevellî: vakfı yöneten kişi
- hâsılât-ı vakfiye: vakfın gelirleri
- müreffehül-hâl: rahat, refah içinde yaşayan
- rihlet: göç, ölüm
Selçuklu Soyu ve Vakıf
Âzer Çelebi'nin soy zincirindeki Altunbaş, Anadolu Selçuklularının son hükümdarı II. Gıyaseddin Mesud'un oğlu ve Amasya'da yönetime geçmiş bir şehzadedir. Kaynaklarda Altunbaş'ın torunu olan Kılıçarslan'ın Sivas emiri iken Kadı Burhâneddin tarafından 1381 başında öldürüldüğü yazılır. Hüsameddin bu olayı sonraki maddelerde 781 [1379-80] tarihiyle anar.
Metinde Âzer Çelebi'nin soyundan geldiği "atasının vakfı", Selçuklu hanedanının Amasya'daki vakfı anlamında anlaşılabilir. Kimin vakfı olduğu ve neleri kapsadığı metinde belirtilmez, başka bir kaynakta da belirlenemedi.
Âzer Çelebi'nin Havza'da yaşadığı bilgisi dışında kendisine dair bir kayda rastlanmadı. Önceki maddedeki Âzerî ile adı benzeyen bu kişi başka biridir.
Kaynakça
Birincil kaynaklar
- Abdîzâde Hüseyin Hüsâmeddîn Yasar, Amasya Tarihi, Amasya Belediyesi Kültür Yayınları, 2022, 6. Cilt, s. 15–15. amasya.bel.tr
Akademik çalışmalar
- "Kadı Burhaneddin Karşısında Bir Selçuklu Şehzadesi Kılıç Arslan", Belleten. https://belleten.gov.tr/tam-metin/2577/tur
- "Kadı Burhâneddin", TDV İslâm Ansiklopedisi. https://islamansiklopedisi.org.tr/kadi-burhaneddin
- Atabeyzadelerin Amasya'nın Siyasi ve Sosyal Tarihindeki Yeri ve Önemi, MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi, 2019. https://dergipark.org.tr/en/pub/mjss/article/485672