AMASYA 05

Abdîzâde Hüseyin Hüsâmeddîn Yasar · İKİNCİ BÂB · BİRİNCİ FASIL

Eyyûb Çelebi-Mahbûbzâde

Ansiklopedi · Amasya Tarihi, 7. Cilt, s. 385 • Hazırlayan: Prof. Dr. Safi ARPAGUŞ- Prof. Dr. Ahmet Hakkı TURABİ

Özgün Metin

Merzifonludur. Tûl-i müddet Merzifon kadısı olan Mevlânâ Mahbûb Çelebizâde Mehmed Çelebi mahdûmudur. Orada [401] ba’de’t-tahsîl uzun bir müddet müderris, müftü, kadı oldu. Ba’dehû Hicâz’a gidip avdette Sütcü Mahallesi’nde bir câmi-i şerîf yaptırdı. Emlâkini bu hayrâtına vakfedip 897 senesi hudûdunda vefât etdi. Kudât-ı ulemâdan bir sâhib-i hayr idi.

Araştırma Makalemiz Editör: Mevlüt Erdem Öztürk

Günümüz Türkçesiyle

Merzifonludur. Uzun süre Merzifon kadısı olan Mevlânâ Mahbûb Çelebizâde Mehmed Çelebi'nin oğludur. Orada öğrenimini tamamladıktan sonra uzun süre müderris, müftü ve kadı oldu. Daha sonra Hicaz'a gidip dönüşünde Sütcü Mahallesi'nde bir cami yaptırdı. Mallarını bu hayır eserine vakfederek 897 [1491-92] dolaylarında öldü. Kadı olan âlimlerden, hayır sahibi biriydi.

Açıklamalar ve Araştırma

Metindeki Eski Kelimeler

  • mahdûm: oğul
  • ba'de't-tahsîl: öğrenimden sonra
  • müderris: medresede ders veren öğretmen
  • Hicâz: Mekke ve Medine'yi içine alan bölge
  • avdet: dönüş
  • emlâk: mallar, mülkler
  • hayrât: hayır eserleri
  • vakfetmek: bir malın gelirini kalıcı olarak hayır işine ayırmak
  • kudât-ı ulemâ: kadılık yapan âlimler
  • sâhib-i hayr: hayır sahibi, hayırsever

Merzifon'daki Mahalle Adları

Merzifon'un 1520 tarihli sayımına göre kasabada otuz dört mahalle vardı. Bu mahalleler arasında "Kadı Mahbub" adlı bir mahalle bulunur; bu mahalle bugün Gazimahbup adıyla anılır. Aynı listede "Sütçü" adlı bir mahalle de yer alır. 1840'lardaki sayımda ise Gazi Mahbub mahallesi on üç mahalleden biridir. Mahalle adlarının anıldıkları kişilerin XIV-XVI. yüzyıllarda yörenin ileri gelenleri olduğu düşünülebilir. Hüsameddin cami için yalnızca "Sütcü Mahallesi" der ve hangi şehirde olduğunu belirtmez. Merzifon'da böyle bir mahallenin bulunması, caminin orada olabileceğini düşündürür; bu bir çıkarımdır. Aynı şekilde "Kadı Mahbub" adının Mahbûb Çelebizâde ailesiyle ilgisi de bir tahmindir; okuduğumuz kaynaklarda bu bağı kuran bir kayıt yoktur.

Cami ve Vakıf

Eyyûb Çelebi'nin yaptırdığı caminin bugün ayakta olup olmadığı, vakfının kayıtları ve adı okuduğumuz kaynaklarda bulunamadı. Mahbûb Çelebizâde ailesine ve Eyyûb Çelebi'ye dair ayrıca bilgiye de rastlanmadı.

Kaynakça

7. Cilt içindekiler