AMASYA 05

Abdîzâde Hüseyin Hüsâmeddîn Yasar · İKİNCİ BÂB · BİRİNCİ FASIL

Eyyûb Bey-Süheyloğlu

Ansiklopedi · Amasya Tarihi, 7. Cilt, s. 385 • Hazırlayan: Prof. Dr. Safi ARPAGUŞ- Prof. Dr. Ahmet Hakkı TURABİ

Özgün Metin

Merzifonludur. Nişâncı Mehmed Bey’in hemşîrezâdesi olup Merzifon’da Süheyliye Medresesi’nin bânîsi olan Süheyl Bey bin Yahyâ Çelebi’nin mahdûmudur. Züamâdan ba’dehû ümerâdan olup 1003’de Estergon Harbi’nde şehîden vefât etdi. Mahdûmu Abdullah Paşa ve birâderi Yahyâ Paşa’dır. Yahyâ Paşazâdelere Hacı Paşazâdeler dendi.

Araştırma Makalemiz Editör: Mevlüt Erdem Öztürk

Günümüz Türkçesiyle

Merzifonludur. Nişancı Mehmed Bey'in kız kardeşinin oğlu olan ve Merzifon'da Süheyliye Medresesi'ni yaptıran Yahya Çelebi oğlu Süheyl Bey'in oğludur. Zeamet sahibi, sonra emirlerden olup 1003'te [1594-95] Estergon Savaşı'nda şehit olarak öldü. Oğlu Abdullah Paşa ve kardeşi Yahya Paşa'dır. Yahya Paşa'nın çocuklarına Hacı Paşazâdeler denildi.

Açıklamalar ve Araştırma

Metindeki Eski Kelimeler

  • hemşîrezâde: kız kardeşin oğlu, yeğen
  • bânî: yaptıran, kurucu
  • mahdûm: oğul
  • züamâ: zeamet sahipleri
  • ümerâ: emirler, sancak beyleri
  • şehîden: şehit olarak
  • birâder: kardeş

Estergon Savaşı

Estergon, Tuna'nın sağ yakasında, Osmanlı'nın 1543'te aldığı ve 1683'e kadar (aradaki on yıl hariç) elinde tuttuğu bir sınır kalesiydi. Onbeşyıl Savaşları (1593-1606) sırasında 1594'te kuşatıldı; Vezîriâzam Koca Sinan Paşa'nın büyük bir orduyla yaklaşması üzerine Arşidük Matthias kuşatmayı kaldırdı. Bir yıl sonra daha kalabalık bir ordu kaleyi yeniden kuşattı; muhafızlar uzun süre direndi, gerekli yardım gelmeyince Eylül 1595'te kaleyi teslim etti. Osmanlılar Estergon'u 3 Ekim 1605'te geri aldı. Hicrî 1003 yılı yaklaşık Ekim 1594 ile Eylül 1595 arasını kapsadığından Süheyloğlu Eyyûb Bey'in bu iki yıllık çarpışmanın hangisinde öldüğü Hüsameddin'in verdiği bilgiden anlaşılmaz.

Merzifon'daki İzler

Merzifon'un vakıf eserlerini sayan kaynakta Çelebi Sultan Mehmed Medresesi (1414), Tâceddin İbrâhim Paşa Camii ve Merzifonlu Kara Mustafa Paşa Külliyesi gibi yapılar anılır; Süheyliye Medresesi bu sayımda geçmez. Aynı kaynakta XVI. yüzyıldan Beylerbeyi Abdullah Paşa'nın türbesi de belirtilir. Bu Abdullah Paşa'nın, Hüsameddin'in Eyyûb Bey'in oğlu olarak andığı Abdullah Paşa ile aynı kişi olup olmadığı belli değildir; böyle bir eşleştirme yalnızca ad ve yüzyıl benzerliğine dayanır, kesin değildir. Nişancı Mehmed Bey'e, Süheyl Bey'e ve Yahya Çelebi'ye dair okuduğumuz kaynaklarda ayrıca bilgi bulunmadı.

Kaynakça

Birincil kaynaklar

  • Abdîzâde Hüseyin Hüsâmeddîn Yasar, Amasya Tarihi, Amasya Belediyesi Kültür Yayınları, 2022, 7. Cilt, s. 385–385. amasya.bel.tr

Akademik çalışmalar

7. Cilt içindekiler