AMASYA 05

Abdîzâde Hüseyin Hüsâmeddîn Yasar · İKİNCİ BÂB · BİRİNCİ FASIL

İne Bey-İne Hânzâde

Ansiklopedi · Amasya Tarihi, 7. Cilt, s. 384–385 • Hazırlayan: Prof. Dr. Safi ARPAGUŞ- Prof. Dr. Ahmet Hakkı TURABİ

Özgün Metin

Amasyalıdır. Ümerâdan Abdullah Bey bin Ca’fer Bey bin İne Hân Bey’in mahdûmudur. Fâtîh Sultân Mehmed Hân devrinde züamâdan iken Sultân Bâyezîd-i Sânî devrinde ümerâdan oldu. 892’de Yenişehir Beyi olup Mısır Harbi’ne me’mûr olarak ba’dehû vefât etdi. Sofu Bey demekle meşhûr ümerâdan idi.

Araştırma Makalemiz Editör: Mevlüt Erdem Öztürk

Günümüz Türkçesiyle

Amasyalıdır. Emirlerden Abdullah Bey'in oğludur; Abdullah Bey, Cafer Bey'in, Cafer Bey de İne Hân Bey'in oğludur. Fâtih Sultan Mehmed Han döneminde zeamet sahibiyken II. Bayezid döneminde emirlerden oldu. 892'de [1486-87] Yenişehir Beyi olup Mısır Savaşı'na görevlendirildi, daha sonra öldü. Sofu Bey adıyla ünlü emirlerdendi.

Açıklamalar ve Araştırma

Metindeki Eski Kelimeler

  • mahdûm: oğul
  • züamâ: zeamet sahipleri, geliri yüksek askerî toprak (zeamet) tasarruf eden sipahiler
  • ümerâ: emirler, sancak beyleri
  • me'mûr: görevlendirilmiş
  • ba'dehû: sonra

İne Hân Soyundan

Hüsameddin'in verdiği soy zinciri, aynı ciltte önceki maddelerde anılan İne Hân Bey'e bağlanır: İne Hân'ın oğulları arasında Cafer Bey vardır, Abdullah Bey de Cafer Bey'in oğludur. Bu durumda Sofu Bey, İne Hân'ın torununun oğludur. İne Hân'ın 810 dolaylarında [1407-08] öldüğü yazıldığına göre, Sofu Bey'in 892'de [1486-87] sancak beyi olması aradaki yaklaşık seksen yıla uyar.

Mısır Savaşı

Metindeki "Mısır Harbi", II. Bayezid döneminde Memlûklar'la yapılan savaşı anlatır. Savaş 1485'te başladı ve 1491'e kadar sürdü; çarpışmalar büyük ölçüde Çukurova'da, Adana ve Tarsus çevresinde geçti. Karaman valisi Karagöz Mehmed Paşa komutasındaki ordu 1486 Şubatında Adana önünde yenildi; aynı yılın Mart ayında Hersekzâde Ahmed Paşa'nın getirdiği takviye de bozguna uğradı ve Hersekzâde esir düştü. 1487'de Vezîriâzam Koca Davud Paşa komutasında yeni ve kalabalık bir ordu gönderildi; donanma ve Dulkadır kuvvetleri de bu orduyla birlikte hareket etti. Hüsameddin'in 892 [1486-87] olarak verdiği görevlendirme tarihi bu sefer yıllarına denk düşer. Sofu Bey'in hangi birlikle ve hangi çarpışmada bulunduğu, ölümünün nerede ve ne zaman olduğu okuduğumuz kaynaklarda geçmez.

Yenişehir

Hüsameddin, Sofu Bey'in beyi olduğu Yenişehir'in hangisi olduğunu belirtmez. Osmanlı topraklarında bu adı taşıyan birden çok yer bulunduğundan sancağın yeri metinden anlaşılmamaktadır.

Kaynakça

7. Cilt içindekiler