AMASYA 05

Abdîzâde Hüseyin Hüsâmeddîn Yasar · İKİNCİ BÂB · BİRİNCİ FASIL

İne Bey-Tâşânzâde

Ansiklopedi · Amasya Tarihi, 7. Cilt, s. 384 • Hazırlayan: Prof. Dr. Safi ARPAGUŞ- Prof. Dr. Ahmet Hakkı TURABİ

Özgün Metin

Kedağralıdır. Hâmid Bey bin Hasan Bey’in oğludur. Şeyh Alâeddîn Şirvânîzâde Hacı Mehmed Gâzi Bey’in kerîmesi İsmet Hâtun’dan mütevellîd olup zira’ât ve ticâretle iştigâl etdiğinden İne Bey Hâce dendi. Mu’ahharan ümerâdan olup 870 sâlinden sonra vefât etdi. Mahdûmu Ruhşâd Bey ricâldendir. Bunun mahdûmu da Ferruhşâh Bey’dir.

Araştırma Makalemiz Editör: Mevlüt Erdem Öztürk

Günümüz Türkçesiyle

Kedağralıdır. Hasan Bey'in oğlu Hâmid Bey'in oğludur. Şeyh Alâeddin Şirvânîzâde Hacı Mehmed Gazi Bey'in kızı İsmet Hatun'dan doğmuştur. Ziraat ve ticaretle uğraştığı için ona İne Bey Hoca denildi. Sonradan emirlerden oldu ve 870 yılından [1465-66] sonra öldü. Oğlu Ruhşad Bey ileri gelenlerdendir. Onun oğlu da Ferruhşah Bey'dir.

Açıklamalar ve Araştırma

Metindeki Eski Kelimeler

  • mahdûm: oğul
  • kerîme: kız evlat
  • mütevellîd: doğmuş, soyundan gelen
  • zira'ât: ekincilik, tarım
  • iştigâl: uğraşma
  • mu'ahharan: sonradan
  • ümerâ: emirler
  • ricâl: ileri gelen erkekler, devlet ve toplum adamları

Metnin Söyledikleri ve Sınırı

Hüsameddin'in anlattığına göre İne Bey, babası Hâmid Bey ve dedesi Hasan Bey üzerinden Kedağra'ya bağlanır; annesi Şirvânîzâde ailesindendir. "Hoca" lakabını ziraat ve ticaretle uğraşmasına bağlar, emirliğe ise sonradan geçtiğini söyler. Başlıktaki Tâşânzâde lakabının hangi soya dayandığı metinde açıklanmaz. Osmanlılar'a 1393'te bağlandığı yazılan Taşanoğulları adlı bir aile vardır; ancak bu adla İne Bey arasında bir bağ kurmak yalnızca ad benzerliğine dayanan bir tahmindir, kaynakta desteklenmemiştir.

İne Bey'in, oğlu Ruhşad Bey'in ve torunu Ferruhşah Bey'in adlarına, Kedağra'nın bu aileyle anılmasına ve Şirvânîzâde Hacı Mehmed Gazi Bey'e dair başka kaynaklarda bilgiye rastlanmadı.

Kaynakça

7. Cilt içindekiler