Abdîzâde Hüseyin Hüsâmeddîn Yasar · İKİNCİ BÂB · BİRİNCİ FASIL
Ansiklopedi · Amasya Tarihi, 6. Cilt, s. 56 • Hazırlayan: Doç. Dr. Recep Orhan ÖZEL - Doç. Dr. Metin HAKVERDİOĞLU
Amasyalıdır. Amasya civârında Gedük karyesinde Mustafa’nın oğludur. Gençliğinde enderûn sarayına girip Hasbahçede bostancılar ocağına kaydedildi. Orada okuyup yazma öğrendi.
Amasyalı Hacı Veli Ağa’nın odabaşılığı zamanında kozbekçi halifesi olarak temeyyüz etdi. Ba’dehû haseki olup 1143 hâ’ilesinde tebeddül-i saltanata binâen azledildi. Ba’dehû âzim-i Hicâz olup avdetinde Zanalızâde es-Seyyid el-Hâc Ahmed Paşa’ya intisâb ederek kapıcıbaşılıkla devr-i hidemât ve 1155 hudûdunda vefât etdi.
Amasyalıdır. Amasya yakınındaki Gedük köyünde Mustafa'nın oğludur. Gençliğinde Enderun sarayına girip Hasbahçe'de bostancılar ocağına kaydedildi. Orada okuma yazma öğrendi.
Amasyalı Hacı Veli Ağa'nın odabaşılığı zamanında kozbekçi halifesi olarak sivrildi. Sonra haseki olup 1143 olayında [1730], padişah değişikliği yüzünden görevinden alındı. Ardından Hicaz'a gidip dönüşünde Zanalızâde es-Seyyid el-Hâc Ahmed Paşa'ya bağlanarak kapıcıbaşılıkla hizmet etti ve 1155 sıralarında [1742-43] öldü.
Bostancı Ocağı, Osmanlı sarayının dış hizmetler bölümünde, bağ ve bahçelerle padişaha ait kayıklarda çalışan, gerektiğinde saraya ait her işte kullanılan bir kuruluştu. Hasekiler bostancıların seçkin bir sınıfıydı. Sayıları on sekizinci yüzyılda üç yüz dolayındaydı; bunların altmış kadarı padişahın maiyetinde bulunur, yolculuklarında ona eşlik ederdi. Yeni haseki olan bostancıya asâsı törenle verilir, o da kendi eliyle kurban keserdi. Bostancı hasekileri arasından yüksek devlet görevlerine, hatta sadrazamlığa çıkanlar olmuştur.
İbrâhim Ağa'nın yoluna bu açıdan bakıldığında, Amasya yakınındaki bir köyden saraya girip Hasbahçe'de okuma yazma öğrenmesi dikkat çekicidir. 1143'te padişahın değişmesiyle görevden alınması, III. Ahmed'in tahttan indirildiği 1730 olayına karşılık gelir. Daha sonra Zanalızâde Ahmed Paşa'ya bağlanması; bu devlet adamı bu ciltteki 164 ve 174. maddelerde de anılır. Kozbekçi halifeliği ve odabaşı Hacı Veli Ağa hakkında Hüsameddin dışında kaynakta ayrıntıya rastlanmadı.
Birincil kaynaklar
Akademik çalışmalar