AMASYA 05

Abdîzâde Hüseyin Hüsâmeddîn Yasar · İKİNCİ BÂB · BİRİNCİ FASIL

İbrâhim Efendi-Şeyhzâde Hâfız es-Seyyid

Ansiklopedi · Amasya Tarihi, 6. Cilt, s. 57 • Hazırlayan: Doç. Dr. Recep Orhan ÖZEL - Doç. Dr. Metin HAKVERDİOĞLU

Özgün Metin

Amasyalıdır. İçerişehir’de Müftüzâde Türbesi şeyhi Muhyiddîn Mehmed Efendi ahfâdından Hâfız Mehmed Efendi bin Abdullatîf Efendi bin eş-Şeyh Hayreddîn Hızır Efendi bin Muhyiddîn [158] Mehmed bin eş-Şeyh İcâdî Hayreddîn Hızır Efendi mahdûmudur. A’yân-ı sâdâtdan olup birkaç def’a nakîbü’l-eşrâf kâ’im-makâmı oldu. Hicâz’a gidip hâcıyân meclisine a’zâ olup 1159 senesi hilâlinde vefât etdi. Âlim, halûk, sâlih bir zât idi. Mahdûmu es-Seyyid Sa’deddîn Mehmed Efendi ve birâderi es-Seyyid Abdurrahman Efendi’dir.

Araştırma Makalemiz Editör: Mevlüt Erdem Öztürk

Günümüz Türkçesiyle

Amasyalıdır. İçerişehir'de Müftüzâde Türbesi şeyhi Muhyiddîn Mehmed Efendi'nin torunlarından, Hâfız Mehmed Efendi bin Abdullatîf Efendi bin eş-Şeyh Hayreddîn Hızır Efendi bin Muhyiddîn Mehmed bin eş-Şeyh İcâdî Hayreddîn Hızır Efendi'nin oğludur. Seyyidlerin ileri gelenlerindendi; birkaç kez nakîbü'l-eşrâf kaymakamı vekili oldu. Hicaz'a gidip hacılar meclisine üye oldu ve 1159 yılı başında [1746] öldü. Âlim, güzel huylu, dindar bir zattı. Oğlu es-Seyyid Sa'deddîn Mehmed Efendi, kardeşi es-Seyyid Abdurrahman Efendi'dir.

Açıklamalar ve Araştırma

Metindeki Eski Kelimeler

  • İçerişehir: Amasya'nın kale içindeki eski şehir kesimi
  • ahfâd: torunlar
  • a'yân-ı sâdât: seyyidlerin ileri gelenleri
  • nakîbü'l-eşrâf kâ'im-makâmı: nakîbü'l-eşrâf kaymakamı, seyyidlerin işlerine bakan yerel görevli
  • hâcıyân meclisi: hacca gitmiş kişilerin topluluğu
  • halûk: güzel huylu
  • hilâl: yeni ay, yılın ya da ayın başı

Seyyidlerin Başı ve Kaymakamı

Nakîbü'l-eşrâf, Hz. Peygamber'in soyundan gelen seyyid ve şeriflerin başkanıdır. Kurumun amacı, seyyid ve şeriflerin nesebini kayıt altına almak, onlara bazı imtiyaz ve muafiyetler tanımak ve seyyidliklerini ispat eden belgeleri düzenlemektir. Taşrada bu işlere nakîbü'l-eşrâf kaymakamları bakardı; seyyidler şeceresini kaybederse merkezdeki nakîbü'l-eşrâfa ya da kazalardaki kaymakamlara başvurup kayıt defterinden bir nüsha çıkartırdı. Araştırmacı Ayhan Işık kurumun II. Bayezid zamanında kurulduğunu belirtir.

Hâfız Mehmed Efendi'nin soyu İçerişehir'deki Müftüzâde Türbesi'nin şeyhi Muhyiddîn Mehmed Efendi'ye dayanır. Amasya Halvetîleri üzerine bir makale, Gümüşlüzâde Şeyh Muhyiddin Muhammed Halvetî'nin kabrinin Selağzı'ndaki bir çeşmenin arkasındaki küçük, özel bir odada olduğunu, ancak bugün türbeden ve kabirden iz kalmadığını yazar. Hüsameddin'in "Müftüzâde Türbesi" dediği yerle aynı olup olmadığı kesin değildir. Yâkub Paşa Tekkesi'nin şeyh silsilesinde de "Pîr Muhyiddin Mehmed Çelebi" adı geçer; bu adın Hüsameddin'deki Muhyiddîn Mehmed ile aynı kişi olup olmadığı belirlenemedi.

Aile hakkında Hüsameddin dışında bir kaynakta bilgiye rastlanmadı.

Kaynakça

Birincil kaynaklar

  • Abdîzâde Hüseyin Hüsâmeddîn Yasar, Amasya Tarihi, Amasya Belediyesi Kültür Yayınları, 2022, 6. Cilt, s. 57–57. amasya.bel.tr

Akademik çalışmalar

Diğer kaynaklar

6. Cilt içindekiler