Amasyalıdır. Meşâhîr-i tüccârdan Kocacıkoğlu Hoca Mehmed Çelebi mahdûmudur. Bunlara Kocacıkoğulları denirdi. Evrâk-ı Resmiyyede Kocacıkoğlu yazılıdır. Ceddînin yaptırdığı Kocacık Mescidi’ni müceddeden imâr ederek üç bab dükkân vakf ve hâsılâtından mescîd-i mezkûr mesâlihine vezâ’if [79] ta’yîn etdi. 931 sâlinden sonra vefât eyledi. A’yân-ı tüccârdan, sâhib-i hayr ve servet bir zât idi.
Abdîzâde Hüseyin Hüsâmeddîn Yasar · İKİNCİ BÂB · BİRİNCİ FASIL
İbrâhim Çelebi-Kocacıkoğlu Hoca
Ansiklopedi · Amasya Tarihi, 6. Cilt, s. 34 • Hazırlayan: Doç. Dr. Recep Orhan ÖZEL - Doç. Dr. Metin HAKVERDİOĞLU
Günümüz Türkçesiyle
Amasyalıdır. Ünlü tüccarlardan Kocacıkoğlu Hoca Mehmed Çelebi'nin oğludur. Bunlara Kocacıkoğulları denirdi. Resmî belgelerde Kocacıkoğlu diye yazılıdır. Dedesinin yaptırdığı Kocacık Mescidi'ni yeniden onarıp üç dükkânı vakfetti ve gelirinden mescidin işleri için maaşlar belirledi. 931'den [1524-25] sonra öldü. Tüccarların ileri gelenlerinden, hayır sahibi ve zengin bir zâttı.
Açıklamalar ve Araştırma
Metindeki Eski Kelimeler
- meşâhîr-i tüccâr: ünlü tüccarlar
- ced: dede
- müceddeden imâr: yeniden onarma
- üç bâb dükkân: üç dükkân
- vezâ'if: görev ve maaşlar
- hâsılât: gelirler
- a'yân-ı tüccâr: tüccarların ileri gelenleri
Kocacık Mahallesi
Amasya'da "Kocacıkoğlu" adıyla bir mahalle, eski tahrir defterlerinde ve 19. yüzyıl ortası kayıtlarında geçer. Kocacık adı bugün de Amasya'da bir çarşı ve bir tepe adı olarak yaşar; bunların eski mahalleyle ilişkisi bu araştırmada doğrulanamadı. Hüsameddin, vakfın ayrıntısını (üç dükkân ve gelirinden görevli maaşları) belge kaydına dayanarak verir. Mescidin bugün ayakta olup olmadığı yaptığım aramalarda saptanamadı.
Kocacıkoğlu Hoca Mehmed Çelebi ve oğlu İbrâhim Çelebi'ye dair başka bir kaynakta bilgiye rastlanmadı. Madde, 15-16. yüzyıl Amasya'sında tüccar ailelerinin mescit ve vakıf yaptırarak şehrin dokusuna yer ettiğini gösteren örneklerden biridir.
Kaynakça
Birincil kaynaklar
- Abdîzâde Hüseyin Hüsâmeddîn Yasar, Amasya Tarihi, Amasya Belediyesi Kültür Yayınları, 2022, 6. Cilt, s. 34–34. amasya.bel.tr
- "Defter-i Mufassal-ı Livâ-i Amasya, Cildü'l-Evvel", Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü. https://www.tkgm.gov.tr/sites/default/files/users/user61/Amasya Mufassal Tahrir Defteri 1. Cilt (TKG.KK_.TTd_. 15).pdf
Akademik çalışmalar
- "XIX. Yüzyıl Ortalarında Amasya Şehrinin Sosyo-Ekonomik Yapısı". https://www.academia.edu/97523750