AMASYA 05

Abdîzâde Hüseyin Hüsâmeddîn Yasar · İKİNCİ BÂB · BİRİNCİ FASIL

İbrâhim Bey-Tura Paşazâde

Ansiklopedi · Amasya Tarihi, 6. Cilt, s. 33 • Hazırlayan: Doç. Dr. Recep Orhan ÖZEL - Doç. Dr. Metin HAKVERDİOĞLU

Özgün Metin

Amasyalıdır. Ümerâdan Tur Hasan Bey bin Ali Çelebi bin Tura Paşa’nın mahdûmu olduğu münâsebetle Turaoğlu da dendi. Züamâdan iken ümerâdan, ba’dehû Amasya vâlisi Şehzâde Sultân Ahmed’in ma’iyet-i ümerâsından ve mukarreblerinden olmuşdu. 918’de Sultân Selîm ve Ahmed muharebesinde mecrûhan vefât etdi. Meşâhîr-i ümerâdan idi.[76]

Araştırma Makalemiz Editör: Mevlüt Erdem Öztürk

Günümüz Türkçesiyle

Amasyalıdır. Beylerden Tur Hasan Bey'in oğludur; Tur Hasan Bey, Ali Çelebi'nin oğlu; o da Tura Paşa'nın oğludur. Bu bağlantı yüzünden Turaoğlu da denildi. Zeametli sipahi iken beylerden oldu, sonra Amasya valisi Şehzade Sultan Ahmed'in maiyetindeki beylerden ve yakınlarından olmuştu. 918'de [1512-13] Sultan Selim ile Ahmed arasındaki savaşta yaralanarak öldü. Ünlü beylerdendi.

Açıklamalar ve Araştırma

Metindeki Eski Kelimeler

  • züamâ: zeamet sahibi sipahiler
  • ümerâ: beyler
  • ma'iyet: bir büyüğün yanındaki çevre, maiyet
  • mukarreb: yakın
  • mecrûhan vefât: yaralanıp ölme
  • meşâhîr-i ümerâ: ünlü beyler

Ahmed ile Selim'in Savaşı

Maddedeki "Selim ve Ahmed muharebesi", II. Bayezid'in oğulları arasındaki taht mücadelesinin son meydan savaşıdır. Şehzade Ahmed, yalan mektuplarla yanıltılmış, Malatya'dan çıkıp Amasya'da kuvvet toplamış, oradan Konya üzerinden Bursa yönüne yürümüştür. Savaş Bursa yakınlarındaki Yenişehir'de, Nisan 1513'te (kaynaklarda 15 veya 24 Nisan olarak geçer) yapılmış ve Selim'in zaferiyle bitmiştir; Ahmed yakalanıp idam edilmiştir. Hüsameddin'in 918 tarihi bu savaşa uyar.

Metindeki İbrâhim Bey'in Ahmed'in maiyetinde yer alması ve savaşta yaralanarak ölmesi, Amasya'nın yerel beylerinin şehzadenin ordusunda görev aldığını gösterir. Aynı ciltteki başka maddelerde (6-94, 6-95, 6-98, 6-99) 918 yılı, Ahmed'e yakın görülenlerin sürgün, hapis ya da görevden alınmasının başlangıcı olarak geçer.

Tura Paşa, Tur Hasan Bey ve Ali Çelebi'ye dair başka bir kaynakta bilgi bulunamadı.

Kaynakça

Birincil kaynaklar

  • Abdîzâde Hüseyin Hüsâmeddîn Yasar, Amasya Tarihi, Amasya Belediyesi Kültür Yayınları, 2022, 6. Cilt, s. 33–33. amasya.bel.tr

Akademik çalışmalar

Diğer kaynaklar

6. Cilt içindekiler