Lâdiklidir. Osmân mahdûmu olup Amasya’da Ahî Sa’âdeddîn Tekkesi şeyhi vâ’iz-i meşhûr eş-Şeyh Mehmed Efendi’ye hizmet ederek ondan tahsîl-i ilm ü irfân edib münîb oldu. Ba’dehû Lâdik’e gidip orada es-Seyyid Hüseyin Efendi Tekkesi şeyhi ve mütevellîsi olarak iştihâr etdi.
Yirmi yıldan ziyâde va’z u irşâd ile iştigâl edib bir müddet Lâdik’in müftüsü de oldu. Kendisine Müftü Şeyh de dendi. 1098 senesi evâ’ilinde vefât etdi. Âlim, fakîh, zâhid, müteşerri’ bir zât idi.
Büyük mahdûmu Ahmed Efendi zâviyenin mütevellîsi ve küçük mahdûmu Mehmed Efendi zâviye şeyhi olup Ahmed Efendi 1122’de vefâtıyla oğulları İbrâhim, Osmân Efendiler mütevellî ve şeyh Mehmed Efendi 1125’de vefât edib mahdûmu es-Seyyid İshâk Efendi zâviye şeyhi ve mütevellîsi oldu. Bu da 1150’de vefâtıyla oğulları es-Seyyid Mehmed Efendi zâviye şeyhi ve es-Seyyid Hasan Efendi zâviye mütevellîsi olup eş-Şeyh Mehmed Efendi 1201’de vefât etdi. [110]
Günümüz Türkçesiyle
Ladiklidir. Osman'ın oğludur. Amasya'da Ahî Sa'deddin Tekkesi şeyhi, ünlü vaiz eş-Şeyh Mehmed Efendi'ye hizmet ederek ondan ilim ve irfan öğrendi ve tarikata bağlandı. Sonra Ladik'e gidip orada es-Seyyid Hüseyin Efendi Tekkesi'nin şeyhi ve mütevellisi olarak tanındı.
Yirmi yıldan fazla vaaz ve irşatla uğraştı, bir süre Ladik müftülüğü de yaptı. Kendisine "Müftü Şeyh" de denildi. 1098 yılının başlarında [1686-87] vefat etti. Âlim, fıkıh bilgini, dünyadan elini çekmiş, şeriata bağlı bir zattı.
Büyük oğlu Ahmed Efendi zaviyenin mütevellisi, küçük oğlu Mehmed Efendi zaviyenin şeyhi oldu. Ahmed Efendi 1122'de [1710-11] vefat edince oğulları İbrâhim ve Osman Efendiler mütevelli oldu; şeyh Mehmed Efendi 1125'te [1713-14] vefat edince oğlu es-Seyyid İshâk Efendi zaviye şeyhi ve mütevellisi oldu. O da 1150'de [1737-38] vefat edince oğulları es-Seyyid Mehmed Efendi zaviye şeyhi, es-Seyyid Hasan Efendi zaviye mütevellisi oldu. Eş-Şeyh Mehmed Efendi 1201'de [1786-87] vefat etti.
Açıklamalar ve Araştırma
Metindeki Eski Kelimeler
- vâ'iz-i meşhûr: ünlü vaiz
- münîb: tarikata bağlanıp tövbe ederek yola giren
- mütevellî: vakfın yöneticisi
- iştihâr: tanınma, ün kazanma
- va'z u irşâd: nasihat ve yol gösterme
- zâhid: dünyaya bağlanmayan, kendini ibadete veren
- müteşerri': şeriata bağlı
- zâviye: tekkeye benzeyen küçük dinî ve toplumsal merkez
Ahî Sa'deddin Tekkesi
İbrâhim Efendi'nin hocası olan Mehmed Efendi'nin şeyhliğini yaptığı Sa'deddin Tekkesi, Amasya'nın iç şehrinde, bugünkü Hatuniye Mahallesi'nde, Meydan Kapısı yakınında bulunuyordu. Sadi Efendi tarafından 1467'de (871) yaptırılıp vakıfları düzenlenmiş; son şeyhi Halvetî olan bu tekke 1844'te (1260) yıkılmıştır. Halvetîlik Amasya'da güçlü bir yol olduğundan şehirde birçok Halvetî tekkesi vardı, ve İbrâhim Efendi'nin Amasya'da yetişip Ladik'te bir tekkenin başına geçmesi bu yayılmanın taşradaki bir örneği sayılabilir.
Aile ve Zaviye
Madde, bir zaviyenin şeyhlik ve mütevellilik görevlerinin yaklaşık yüz yıl boyunca aynı ailede el değiştirdiğini gösterir; şeyhlik ile mütevellilik zaman zaman iki kardeşe paylaştırılmıştır. Ladik'teki Seyyid Hüseyin Efendi Tekkesi'ne dair başka bir kayıt bulunamadı.
Kaynakça