AMASYA 05

Abdîzâde Hüseyin Hüsâmeddîn Yasar · İKİNCİ BÂB · BİRİNCİ FASIL

İbrâhim Efendi-Hacı Hoca

Ansiklopedi · Amasya Tarihi, 6. Cilt, s. 54 • Hazırlayan: Doç. Dr. Recep Orhan ÖZEL - Doç. Dr. Metin HAKVERDİOĞLU

Özgün Metin

Köprülüdür. Amasya’da Merzifonî el-Hâc Mustafa, İkincizâde Abdullah Sânî Efendilerden tahsîl-i ulûm edib ahz-i icâzetle Köprü’ye avdet etdi. Orada ders-i âm ve 1129’da Murâd Bey’in mâlikânesi mutasarrıfı ve Abdulkerîm Ağa Medresesi müderrisi olduğu halde 1150 senesi muharreminin yirmi beşinci günü vefât etdi. Kibâr-ı ulemâdan fakîh, müteşerri’ bir zât idi.

Araştırma Makalemiz Editör: Mevlüt Erdem Öztürk

Günümüz Türkçesiyle

Köprülüdür. Amasya'da Merzifonlu el-Hâc Mustafa ve İkincizâde Abdullah Sânî Efendilerden ilim öğrenip icazet alarak Köprü'ye döndü. Orada ders-i âm oldu; 1129'da [1717] Murâd Bey'in mâlikânesinin (ömür boyu geliri) mutasarrıfı ve Abdulkerîm Ağa Medresesi müderrisi iken 1150 muharreminin yirmi beşinci günü [1737] öldü. Büyük âlimlerden, fıkıh bilgini, şeriata bağlı bir zattı.

Açıklamalar ve Araştırma

Metindeki Eski Kelimeler

  • tahsîl-i ulûm: ilim öğrenme
  • ahz-i icâzet: ders verme izni (icazet) alma
  • ders-i âm: halka açık ders veren müderris
  • mâlikâne: bir gelir kaynağının ömür boyu kullanım hakkı
  • mutasarrıf: bir şeyi elinde bulunduran, ondan yararlanan
  • kibâr-ı ulemâ: büyük âlimler
  • fakîh: İslam hukuku bilgini
  • müteşerri': şeriata uyan

Köprü Kazası

Hüsameddin'in "Köprü" dediği yer bugün Samsun'a bağlı Vezirköprü'dür. Evliya Çelebi 1647'de kenti Amasya Livası'na bağlı "Köprü" kazası olarak tanımlar ve 140 köyü bulunduğunu yazar; Köprü, Celali isyanlarından çok etkilenmiştir. Bu tanım, Köprülü bir âlimin ilim öğrenmek için Amasya'ya gidip yetişince bağlı olduğu kazaya dönmesini doğal gösterir; çünkü Köprü, Evliya Çelebi'nin gezdiği tarihte Amasya sancağı sınırları içindeydi.

İbrâhim Efendi'nin görev yaptığı Abdulkerîm Ağa Medresesi ve Murâd Bey'in mâlikânesi hakkında, Hüsameddin dışında, okunabilen bir kaynakta bilgiye rastlanmadı. Kimi kaynaklarda Vezirköprü'de 18. yüzyılda yapılmış bir Abdülkerim Ağa Medresesi'nden söz edildiği görülmüştür; ancak ilgili sayfa okunamadığından bu bilgi doğrulanamadı.

Kaynakça

6. Cilt içindekiler