Abdîzâde Hüseyin Hüsâmeddîn Yasar · İKİNCİ BÂB · BİRİNCİ FASIL
Ansiklopedi · Amasya Tarihi, 6. Cilt, s. 28 • Hazırlayan: Doç. Dr. Recep Orhan ÖZEL - Doç. Dr. Metin HAKVERDİOĞLU
Amasyalı Mûsâ oğludur. Amasya’da neşr-i ulûm ve kazâ eden Mevlânâ Sadreddîn Mehmed bin Hızır et-Tiflisî ve Mevlânâ Ziyâ’eddîn İsâ bin Ali el-Hakkârî gibi fuzalâdan istifâde ve ahz-i ulûm ederek ders-i ‘âm oldu.
Ba’dehû Medrese-i Mes’ûdiyye müderrisi olup yıllarca neşr-i ulûma çalıştı. 699’da tanzîm edilen Pervâne Bey vakfiyesine şâhid olup 710 sâlinden sonraca vefât etdi. Meşâhîr-i ulemâdan idi. Mahdûmu Sadreddîn İshâk Çelebi Samsun müderris ve kadısı olmuşdu.
Amasyalı Musa'nın oğludur. Amasya'da ilim yayıp kadılık yapan Mevlânâ Sadreddin Mehmed bin Hızır et-Tiflisî ile Mevlânâ Ziyâeddin İsâ bin Ali el-Hakkârî gibi âlimlerden yararlanıp ilim alarak ders-i âm (herkese açık ders verme yetkisi sahibi) oldu.
Sonra Mesûdiyye Medresesi müderrisi olup yıllarca ilim yaymaya çalıştı. 699'da [1299-1300] düzenlenen Pervâne Bey vakfiyesine şahit oldu; 710 yılından [1310-11] sonra öldü. Ünlü âlimlerdendi. Oğlu Sadreddin İshak Çelebi Samsun müderrisi ve kadısı olmuştu.
Maddedeki "Pervâne Bey vakfiyesi", Selçuklu'nun son döneminde Pervâne (başvezir) unvanını taşıyan İzzeddin Mehmed Pervâne'ye ait vakfiyedir. Pervâne Bey, Sultan II. Gıyaseddin Mesud'un başvezirliğini yapmış ve 1291-92'den sonra Amasya valisi olarak anılmıştır; ölümü 1300 olarak verilir. Amasya'daki Burmalı Minare Camii için düzenlediği vakıf, 1299-1300'e [hicrî 699] tarihlenir. Hüsameddin'in verdiği 699 tarihi ile bu vakfiye uyuşur.
Böyle bir vakfiyenin sonunda kadı, müderris ve ileri gelen şahısların şahitlikleri yazılırdı. İbrahim Ebû İshak'ın adının orada bulunması, onun zamanında Amasya'da saygın bir âlim sayıldığını gösterir.
Mesûdiyye Medresesi'nin Amasya'daki yeri ve kuruluşu hakkında bu araştırmada ayrı bir kaynağa rastlanmadı. Adı, medresenin bir Selçuklu sultanı Mesud'un adına yaptırıldığını düşündürür; bu bir çıkarımdır. Oğlu İshak Çelebi'nin Samsun'daki müderrislik ve kadılığına dair başka kaynakta bilgi bulunmadı.
Birincil kaynaklar
Akademik çalışmalar
Resmî kaynaklar