AMASYA 05

Abdîzâde Hüseyin Hüsâmeddîn Yasar · İKİNCİ BÂB · BİRİNCİ FASIL

Ayık Bay-Emîr Sârimeddîn

Ansiklopedi · Amasya Tarihi, 6. Cilt, s. 27 • Hazırlayan: Doç. Dr. Recep Orhan ÖZEL - Doç. Dr. Metin HAKVERDİOĞLU

Özgün Metin

Amasyalıdır. Ümerâdan Kaya Bey’in oğlu ve Gâzi Şâh Bey demekle meşhûr Pehlüvân Şâh Bey’in birâderidir. Meşâhîr-i ümerâdan olup Hacı Şâdgeldi Paşa zamanında Geldiklân emîri olmuşdu. Çelebi Ahmed Paşa-yı Devâtdâr emâretinde vefât etdi.

Araştırma Makalemiz Editör: Mevlüt Erdem Öztürk

Günümüz Türkçesiyle

Amasyalıdır. Emirlerden Kaya Bey'in oğlu ve Gazi Şah Bey diye ünlü Pehlüvan Şah Bey'in kardeşidir. Ünlü emirlerden olup Hacı Şadgeldi Paşa zamanında Geldiklan emiri olmuştu. Çelebi Ahmed Paşa-yı Devâtdâr'ın emirliği sırasında öldü.

Açıklamalar ve Araştırma

Metindeki Eski Kelimeler

  • meşâhîr-i ümerâ: ünlü emirler
  • emîr (Geldiklân emîri): bir nahiyenin askerî ve idarî yöneticisi
  • devâtdâr: divit (hokka) taşıyan; mühür ve yazı işlerine bakan saray görevlisi
  • emâret: emirlik, yöneticilik dönemi

Hacı Şadgeldi Dönemi ve Geldiklan

Ayık Bay'ın bağlı olduğu Hacı Şadgeldi, Amasya Emiri olarak 1359'dan 1381'e kadar şehri yönetmiş, Eretnaoğulları devleti dağılırken Amasya'yı bağımsız bir beylik gibi işletmiştir. Geldiklan emirliği bu yönetimin içinde yer alan bir alt görevdir. Geldiklan, Amasya'nın batısındaki bir nahiyenin adıdır ve Osmanlı kayıtlarında Şeyhli, Çakır, İnözü gibi köyleri kapsar.

Maddedeki "Çelebi Ahmed Paşa-yı Devâtdâr" kimliği bu araştırmada belirlenemedi. Şadgeldi'nin ölümünden (1381) sonra oğlu Ahmed'in şehri Kadı Burhâneddin'e karşı savunduğu bilinmektedir; metindeki Ahmed Paşa'nın onunla aynı kişi olup olmadığı ise kaynaklarla desteklenemiyor.

Ayık Bay ve Kaya Bey hakkında başka kaynaklarda bilgiye rastlanmadı.

Kaynakça

Birincil kaynaklar

  • Abdîzâde Hüseyin Hüsâmeddîn Yasar, Amasya Tarihi, Amasya Belediyesi Kültür Yayınları, 2022, 6. Cilt, s. 27–27. amasya.bel.tr

Akademik çalışmalar

Diğer kaynaklar

6. Cilt içindekiler