Abdîzâde Hüseyin Hüsâmeddîn Yasar · İKİNCİ BÂB · BİRİNCİ FASIL
Ansiklopedi · Amasya Tarihi, 7. Cilt, s. 313 • Hazırlayan: Prof. Dr. Safi ARPAGUŞ- Prof. Dr. Ahmet Hakkı TURABİ
Köprülüdür. Mustafa oğludur. Amasya‘da kibâr-ı ulemâdan İnallı el-Hâc Mehmed Efendi’den ikmâl-i tahsîl-i ulûm edib Köprü’ye avdetle ders-i âm oldu. Vaaz ve tedrîs ile fevkalâde iştihâr etdi.
1141’de Bostancıbaşı Köprülü Süleyman Ağa’nın Köprü’de Taceddîn Paşa Câmii harîminde binâ eylediği Medrese-i Süleymaniye’nin ilk müderrisi, ba’dehû Köprü Müftüsü oldu. 1149’da Köprü fetvâsından ma’zûl olup 1151’de vefât etdi. Âlim, kâmil, Taceddîn Paşa Câmii vâizi idi.
Köprülüdür. Mustafa oğludur. Amasya'da büyük âlimlerden İnallı Hacı Mehmed Efendi'den öğrenimini tamamlayıp Köprü'ye döndü ve ders-i âm (halka açık ders verme yetkisi olan müderris) oldu. Vaaz ve ders vermesiyle çok ün yaptı.
1141'de [1728-29] Bostancıbaşı Köprülü Süleyman Ağa'nın Köprü'de Taceddin Paşa Camii avlusunda yaptırdığı Süleymaniye Medresesi'nin ilk müderrisi, sonra Köprü müftüsü oldu. 1149'da [1736-37] Köprü fetva görevinden alındı ve 1151'de [1738-39] vefat etti. Âlim, olgun bir kişi ve Taceddin Paşa Camii'nin vaizi idi.
"Köprü", bugün Samsun iline bağlı Vezirköprü'dür. İlçe, adını 17. yüzyılda sadrazam olan Köprülü Mehmed Paşa'dan alır; Osmanlı döneminden kalma Taşhan, Taşmedrese ve Kale Camii gibi yapılar da bu döneme bağlanır. Taşmedrese, Fazıl Ahmed Paşa Mahallesi'ndedir ve resmî kayda göre 1662'de Fazıl Ahmed Paşa tarafından yaptırılmıştır; 1964'ten bu yana halk kütüphanesi olarak kullanılmakta, 2002-2003'te yerel imkânlarla onarılmıştır. Bu medrese, Hüsameddin'in andığı Süleymaniye Medresesi değildir; metindeki medrese 1141'de, Bostancıbaşı Köprülü Süleyman Ağa tarafından yaptırılmış olarak gösterilir.
Hüsameddin'in andığı Taceddin Paşa Camii, onun avlusunda yapıldığı söylenen Süleymaniye Medresesi ve bu medreseyi yaptıran Bostancıbaşı Köprülü Süleyman Ağa hakkında okunan kaynaklarda bilgi bulunamadı. Yapının bugünkü adının ya da yerinin ne olduğu doğrulanamadı. Canik ve Niksar yöresinde 14. yüzyılda hüküm süren Taceddinoğulları beyliğinin kurucusu Taceddin Bey ile caminin adı arasında bir bağ kurulabileceği akla gelir; okunan kaynaklarda böyle bir bağ yazılı değildir ve bu yalnızca bir varsayımdır. İnallı Hacı Mehmed Efendi ve müderris İsmail Efendi'ye dair de bilgiye rastlanmadı.
Birincil kaynaklar
Resmî kaynaklar
Kitaplar