Mehmed Ağa bin Geyikli Hasan Ağa’nın oğludur. Vâlidesi Rabia Hâtun tarafından Hüsâmeddîn Temennâyî evlâdından olmakla 1166’da birâderi Ömer Ağa ile müştereken Hüsâmeddîn Temennâyî Vakfı’na mütevellî ve 1172’de birâderinin vefâtıyla müstakillen mütevellî olduğu halde 1176’da vefât etdi. Sipâhi meşâhirinden olup mahdûmu Mehmed Said Ağa ve hafîdi Vezîr İsmâil Hakkı Paşa’dır.
Abdîzâde Hüseyin Hüsâmeddîn Yasar · İKİNCİ BÂB · BİRİNCİ FASIL
İsmâil Ağa-Geyiklioğlu
Ansiklopedi · Amasya Tarihi, 7. Cilt, s. 314 • Hazırlayan: Prof. Dr. Safi ARPAGUŞ- Prof. Dr. Ahmet Hakkı TURABİ
Özgün Metin
Araştırma Makalemiz
Editör: Mevlüt Erdem Öztürk
Günümüz Türkçesiyle
Mehmed Ağa'nın oğludur; Mehmed Ağa da Geyikli Hasan Ağa'nın oğludur. Annesi Rabia Hatun yoluyla Hüsâmeddîn Temennâyî'nin soyundan geldiği için 1166'da [1752-53] kardeşi Ömer Ağa ile birlikte Hüsâmeddîn Temennâyî Vakfı'na mütevelli oldu; 1172'de [1758-59] kardeşinin ölümüyle tek başına mütevelli kaldı ve 1176'da [1762-63] vefat etti. Sipahilerin ileri gelenlerindendi. Oğlu Mehmed Said Ağa, torunu Vezir İsmail Hakkı Paşa'dır.
Açıklamalar ve Araştırma
Metindeki Eski Kelimeler
- vâlide: anne
- evlâd: çocuklar, soy
- mütevellî: vakfın işlerini yöneten kişi
- müştereken: birlikte, ortaklaşa
- müstakillen: tek başına
- meşâhir: ünlüler, ileri gelenler
- hafîd: torun
Temennâ Adı
Amasya'da Temennâ adını taşıyan birkaç kayıt bilinir: XVI. yüzyıl mescitleri arasında 1562 tarihli bir Temennâ Mescidi anılır, 1467'de Hızır Paşa'nın azatlısı Hacı Hüsameddin Ağa bin Abdüssamed'in Temennâ Mahallesi'nde bir çeşme yaptırdığı kaydedilir. Hüsâmeddîn Temennâyî Vakfı'nın sahibi ile bu çeşmeyi yaptıran Hacı Hüsameddin Ağa arasında bir bağ olup olmadığı okunan kaynaklarda kurulmaz; yalnız ad ortaklığı not edilebilir.
Aile Bağları
Metin, vakıf mütevelliliğinin burada kadın hattan geçtiğini gösterir: İsmail Ağa vakıf kurucusunun soyundan annesi üzerinden gelmektedir. Geyiklioğlu ailesi, sipahi zümresinden bir aile olarak tanıtılır. Oğlu Mehmed Said Ağa ve torunu Vezir İsmail Hakkı Paşa hakkında yapılan aramalarda, Hüsameddin'in verdiği bilgiyi doğrulayan ya da çürüten bir kayıt bulunamadı. Geyikli Hasan Ağa, Rabia Hatun ve Hüsâmeddîn Temennâyî Vakfı'nın kuruluşu ve mütevelli listesi hakkında da bilgiye rastlanmadı.
Kaynakça
- Abdîzâde Hüseyin Hüsâmeddîn Yasar, Amasya Tarihi, Amasya Belediyesi Kültür Yayınları, 2022, 7. Cilt, s. 314. amasya.bel.tr
- Selim Özcan, "Amasya'da Sancak Beyliği Yapan Şehzadeler Döneminde Amasya Şehri", Amasya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, sayı 5.