Bir davul ile bir zurnanın kaydıdır. Köçek Havası'nı konservatuvar heyetine çalan Cuma Nacak ile Veli Döngel, aynı oturumda kaydedilen "Bildiş" havasının derleme fişinde davulcu ve zurnacı olarak yazılıdır. Ezginin adı Kaya'nın binlerce kaydı içeren kataloğunda yalnız bir kez geçer, bu Amasya kaydında. Kaydın günü fişte yazılı değildir, Amasya'nın hangi yerinde yapıldığı da belirlenememiştir; parça TRT repertuvarına girmemiş, notası da yayımlanmamıştır.
Künye
- Repertuvar no: yok; TRT repertuvarında Amasya yöresine kayıtlı değildir
- Derleme yeri ve tarihi: Amasya ili, yeri belirsiz; Temmuz 1943, günü fişte eksik (katalogda ikisi de köşeli ayraç içinde)
- Kaynak kişiler: Cuma Nacak (davul; icracı dizinine göre Amasya merkeze bağlı Hasabdal köyünden), Veli Döngel (zurna)
- Derleyen: Ankara Devlet Konservatuvarı: Halil Bedii Yönetken, Muzaffer Sarısözen, teknisyen Rıza Yetişen
- Kaynak yayın: Celal Volkan Kaya, Ankara Devlet Konservatuvarı'nın Halk Müziği Alan Araştırmaları Kataloğu (İTÜ, 2014), sıra 3613
- Arşivdeki yeri: Folklor Arşivi, plak 1111/B-4
- Tür: oyun havası, sözsüz
- Makam, usul: bilinmiyor
- Müzik: anonim
- Kaynak bağlantısı: TRT kaydı yoktur; künye Kaya kataloğunda
Sözleri
Parça çalgıyla çalınmış bir oyun havasıdır, söz taşımaz; katalogda ilk dize sütunu boştur. Ezgiyi duymanın tek yolu 1111 numaralı plaktır ve plak, konservatuvarın öbür derleme malzemesiyle birlikte bugün Hacettepe Üniversitesi'ndedir. Kaya bu malzemeyi kullanmak için yaptığı başvurunun, mum ve taş plaklar için hazırlanan bir proje gerekçesiyle reddedildiğini yazar.
Hikâyesi
Köçek havasının Amasya'da hangi düğünlerde, kimler tarafından oynandığına dair basılı bir kaynak bulunmuyor. Katalog oyunun nasıl oynandığına dair de bir şey aktarmaz.
Müzikal Özellikleri
Katalog dizi ve usul vermez; çalgılara dair elimizdeki bilgi, aynı ikilinin çaldığı Bildiş'in fişindeki rol notlarından gelir. çevrimiçi repertuvar künyesinin aktardığına göre o fişte Cuma Nacak "davulcu, çiftçi, 1318", Veli Döngel ise "Töngel" yazımıyla "zurnacı, çiftçi, 1317" diye geçer. Yıllar doğum yıllarıdır; Kaya, fişlerde doğum yılının çoğunlukla Rumî takvimle yazıldığını belirtir.
Okuyanlar ve Kayıtlar
İkilinin bu oturumda çaldığı parçalar plakta art arda dizilir: 1111'in B yüzünde önce Amasya Üç Ayak ve Yeldirmesi, sonra bu köçek havası; 1112'nin A yüzünde "Bildiş ve Yeldirme" ile Veli Döngel'in Mustafa Kılıç'la çaldığı "Kürt Halayı", ardından yine Nacak ile Döngel'in "Tokat Oyun Havası". Bunlardan yalnız Bildiş TRT repertuvarına geçmiş ve Bildiş Oyun Havası adıyla 91 numarada yer almıştır; köçek havası ise bu plaktan başka hiçbir kayıtta karşımıza çıkmaz. Davul zurnayla çalınan havalar da dahil, ilin ezgi dağarcığı Yeşilırmak'ın Ezgisi yazısının konusudur.
Kaynakça
- Celal Volkan Kaya, Ankara Devlet Konservatuvarı'nın Halk Müziği Alan Araştırmaları Kataloğu, Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Teknik Üniversitesi, 2014, s. 1, 15, 39-42, 227, 573. https://polen.itu.edu.tr/items/5c1646fa-5b7d-45fb-9585-e92fc717de0b
- Repertükül, "Bildiş Oyun Havası" (TRT THM repertuvar no. 91). https://www.repertukul.com/BILDIS-OYUN-HAVASI-91
Çevrimiçi kaynaklar






