Özgün Metin
Vezin: Mefʿūlü mefāʿīlü mefāʿīlün faʿ (fāʿ)
Nūruñla dil ü cāna ġıdāsıñ Yāsīn
Ey ḳalb-i ḥüküm-perver Kurʾān-ı Mübīn
Yormaz mı perin ḳuvveti ḳalb-i Kurʾān
Rūḥü’l-ḳudüsüñ ḳuvvetine ṣad taḥsīn
Günümüz Türkçesiyle
1. Ey Yâsîn, nurunla gönle ve cana gıdasın; ey hüküm buyuran apaçık Kur'an'ın kalbi!
2. Kur'an'ın kalbinin kuvveti (onu getirenin) kanadını yormaz mı? Ruhü'l-Kudüs'ün (Cebrail'in) kuvvetine yüz aferin.
Edebî ve Tarihî Yorum
Halk arasında en çok okunan surelerden Yâsîn, bu rubainin muhatabıdır. Bir hadiste "Her şeyin bir kalbi vardır, Kur'an'ın kalbi de Yâsîn'dir" denir; Cûdî'nin ikinci mısradaki "ey kalb-i Kur'ân-ı Mübîn" hitabı bu hadise dayanır. Yâsîn'in ölülerin ardından ve mezarlıklarda okunması, onun gönle ve cana gıda olduğu söylenen ilk mısraı da anlamlı kılar.
İkinci beyit, "kalp" benzetmesini bir ağırlık hesabına çevirir. Kur'an'ın kalbi bu kadar güçlüyse, onu taşıyıp getiren meleğin kanadını yormaz mı? Cevap bir övgüdür: Ruhü'l-Kudüs'ün, yani vahyi getiren Cebrail'in kuvvetine yüz aferin. Vahyin ağırlığı fikri, Peygamber'e Kur'an'ı almaya nasıl dayandığını soran önceki rubaide de işlenmişti; burada aynı soru bu kez Cebrail'e yöneltilir.
Kaynakça
- Havva Tok Yıldız, Merzifonlu İbrâhîm Cûdî Dîvânı (İnceleme-Metin-Sözlük) [1b-43a], Yüksek Lisans Tezi, Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Samsun 2017, s. 100 (şiir no. 84; yazma vr. ). http://libra.omu.edu.tr/tezler/116853.pdf
Çevrimiçi kaynaklar
