Viran, Farsçadan gelen ve yıkık, harap, ıssız anlamına gelen bir sıfattır; Viran Dağlar adı da bu yüzden ıssız kalmış dağları anlatır. Ölçüsüz okunan bu Amasya uzun havası yalnız Haluk Yücel'in 2018'de yayımlanan incelemesinde kayıtlıdır; orada tür tablosunda uzun hava, usul tablosunda serbest olarak işaretlenmiştir.

Künye

  • Repertuvar no: yok; TRT repertuvarında Amasya'ya bağlı bir kaydı bulunmaz
  • Yöre: Amasya
  • Tür: uzun hava
  • Usul: serbest
  • Makam: kaynakta yok
  • Kaynak kişi, derleyen, derleme yeri ve tarihi: kaynakta yok
  • Söz ve müzik: sahibi bilinmiyor
  • Kaynak yayın: Haluk Yücel, 2018, s. 380 (Tablo 5) ve s. 384 (Tablo 6)
  • Bağlantı: TRT bağlantısı yok; Yücel'in makalesi

Sözleri

Viran Dağlar'ın sözlerinden günümüze, kayıtlı olarak, yalnız adı kalmıştır. Adın bir dizenin parçası mı, yoksa sonradan konmuş bir başlık mı olduğu da belli değil. Uzun havanın sözlerine ve ezgisinin yazılı bir biçimine yayımlanmış kaynaklarda ulaşılamadı.

Hikâyesi

Hangi dağların, neden viran kaldığını anlatan bir rivayet ya da uzun havanın söylenmesine yol açan olay kayda geçmemiştir.

Müzikal Özellikleri

Yücel'in sayımına göre incelediği 89 Amasya türküsünden 80'i kırık hava, 7'si uzun hava, 2'si ise her iki türün özelliğini birlikte taşıyan eserlerdir. Viran Dağlar o yedi uzun havadan biridir. Usul tablosunda aynı eserlerin serbest sütununa düştüğü görülür; Yücel serbest usuldeki türkülerin toplamını 11 olarak verir. Ezginin makamı, ses alanı ve seyri hakkında makalede bir bilgi yer almaz.

Okuyanlar ve Kayıtlar

Bilinen bir okuyucusu, plağı ya da radyo kaydı yoktur; Yücel de uzun havayı nereden aldığını yazmaz. Amasya'nın uzun havaları, türkülerle birlikte Yeşilırmak'ın Ezgisi yazısında anlatılır.

Kaynakça

Çevrimiçi kaynaklar