Kızıleğrekli ikili, Osman Keleş'in zurnası ile Hüseyin Duran'ın davulu, heyete aynı adı taşıyan iki yol havası çalmış; fişlerde bunlar "Karşılama" ve "Yürütme" diye ayrılmıştır. Konservatuvarın 1937 ile 1955 arasını kapsayan derleme kataloğunda "Yürütme" eki başka hiçbir yol havasının adına eklenmemiştir; kelimeyi taşıyan öbür tek başlık 1939'da Alaca'da kaydedilen "Sini Yürütme"dir. Parça 1124 numaralı plağın B yüzünü kapatır ve notası hiç yayımlanmamıştır.

Künye

  • Repertuvar no: yok; TRT repertuvarında ve Kaya'nın TRT karşılaştırma tablosunda karşılığı bulunmaz
  • Kaynak kişiler: Osman Keleş (zurna; zurnacı, rumî 1330 doğumlu) ve Hüseyin Duran (davul; davulcu, rumî 1331 doğumlu), Merzifon'un Türnük bucağı Kızıleğrek köyünden
  • Derleme yeri: Merzifon, katalogda köşeli parantez içinde
  • Derleme tarihi: 8 Temmuz 1943, katalogda köşeli parantez içinde
  • Derleyen: Ankara Devlet Konservatuvarı (Halil Bedii Yönetken, Muzaffer Sarısözen, Rıza Yetişen)
  • Kaynak yayın: Celal Volkan Kaya, Ankara Devlet Konservatuvarı'nın Halk Müziği Alan Araştırmaları Kataloğu, İTÜ, 2014, sıra 3670
  • Arşivdeki yeri: Folklor Arşivi, plak 1124/B-2
  • Tür: yol havası (yürütme), sözsüz
  • Makam, usul: bilinmiyor
  • Müzik: anonim
  • Kaynak bağlantısı: Kaya'nın kataloğu; TRT sayfası yoktur

Sözleri

Söz taşımayan bir davul zurna havasıdır ve fişi başlıkla yetinir. Notasını basan bir yayın da yok. Ezgi, Ankara Devlet Konservatuvarı'ndan Hacettepe Üniversitesi'ne geçen Folklor Arşivi'nin 1124 numaralı plağında durur; fiş bilgisi, 1970'lerde TRT'ye aktarılan kopyalar sayesinde kataloğa girmiştir.

Derlemeler ve Varyantlar

Yol havası, katalogda Trabzon'dan Antalya'ya birçok yörede karşılaşılan bir başlıktır; 1943 gezisinde de birkaç yerde kaydedilmiştir. Gezinin başında, 26/27 Haziran'da Reşadiye'de Kamil Kaya bir "Yol Havası"nı "Gelin Bindirme" ile "Gelin Ağlatma" arasında çalmıştır. Merzifon'dan sonra 11 Temmuz'da Vezirköprü'de "Çarşanba (Deret(?) Yol Havası)", 25 Temmuz'da Bulancak'ta bir "Yol Havası", 27 Temmuz'da Şebinkarahisar'da "Cirit Havası (Yol Havası)" ve 4 Ağustos'ta Maçka'da "Uzun Gayda (Başka Bir Yol Havası)" kaydedilmiştir. Başka yıllarda yol havası adı açıkça gelin götürmeye bağlanır: 1942'de Antalya'da "Gelin Götürme (Yol Havası)", 1944'te Bingöl'de "Yol Havası (Gelin Götürme)". Merzifon'daki iki parçanın fişlerinde böyle bir açıklama yoktur.

Hikâyesi

İki parça art arda alınmamıştır: karşılama 1121, yürütme 1124 numaralı plaktadır ve araya başka icracıların kayıtları girmiştir. Eklerin aynı yol havasının farklı yerlerde çalınan iki bölümünü mü, yoksa iki ayrı havayı mı adlandırdığını katalog açıklamaz; Merzifon'dan bu konuda basılmış bir anlatı da yoktur.

Müzikal Özellikleri

Yürütme plağın son parçasıdır ve sözlü kayıtların ardından gelir: A yüzünde Rüstem Coşar'ın "Engin Hüseynî" ile "Kandilli Kerem"i, B yüzünde hemen önünde Âşık Aşir Kirpiksiz'in "On Sekiz Bin Âlem" deyişi vardır. Çalgı hanesindeki zurna ve davul, Kaya'nın yöntemi gereği kayıtta gerçekten çalınan çalgılardır. Yürüyüşe hangi ritimle eşlik ettiği fişe geçmemiştir.

Okuyanlar ve Kayıtlar

Yürütmenin elde başka bir icrası yoktur; Keleş ile Duran'ın Merzifon'da çaldığı dokuz parçadan biri olarak yalnız 1943 plağında yaşar. Plaktaki komşu kayıtlardan Engin Hüseynî'nin ve ikilinin Gelin Ağlatma'sının sayfaları yayımlanmıştır. Adı benzeyen Merzifon Karşılaması ise TRT repertuvarına Nejat Buhara'nın tarih taşımayan bir derlemesinden girmiştir. Merzifon'un davul zurna geleneği, ilin genel ezgi yazısında da anılır: Yeşilırmak'ın Ezgisi.

Kaynakça

Çevrimiçi kaynaklar