Haluk Yücel'in listesindeki satırların çoğu türkünün ilk dizesiyle yazılmıştır; Anam Ağlar ise onu izleyen üç satırla birlikte kısa, büyük harfle başlayan bir başlık taşır: Anam Ağlar, Viran Dağlar, Kızılırmak, Üç Gün Önce Gördüm. Tablonun son yedi satırı ölçüsüz okunan ezgilere ayrılmıştır ve tür tablosunda uzun havalar dizisini bu ad açar. İşareti tür tablosunda yalnız uzun hava, usul tablosunda da serbest sütunundadır.

Künye

  • Repertuvar no: yok; TRT repertuvarında Amasya yöresine bağlı değildir
  • Yöre: Amasya
  • Tür: uzun hava
  • Usul: serbest
  • Makam: belirtilmemiş
  • Kaynak kişi, derleyen, derleme yeri ve tarihi: yok
  • Söz ve müzik: anonim
  • Kaynak yayın: Haluk Yücel, 2018, Tablo 5 (s. 380), Tablo 6 (s. 384)
  • Arşivdeki yeri: bilinmiyor
  • Bağlantı: TRT bağlantısı yoktur; Yücel'in makalesi

Sözleri

"Anam ağlar", yani annem ağlıyor. Bu iki kelimenin bir dizenin başı mı, bir nakaratın parçası mı yoksa yalnızca ezgiye sonradan verilmiş bir ad mı olduğunu kaynak söylemez. Uzun havanın sözleri de, ses kaydı ya da notası da bilinen hiçbir yayına geçmemiştir; ezgi, Yücel'in tablolarındaki iki işaretten ibaret bir kayıtla bilinir.

Hikâyesi

Kimin, neden ağladığına dair bir anlatı, ya da uzun havanın söylenmesine yol açmış bir olay kayda geçmemiştir.

Müzikal Özellikleri

Ölçüsüz, konuşur gibi okunan uzun havalar için Yücel, Süleyman Şenel ile Muzaffer Sarısözen'in tanımlarına başvurur: ritim serbesttir, ama dizi bellidir ve ezginin bu dizi içindeki seyri kalıplara bağlıdır. Türkiye'nin farklı bölgelerinde bozlak, maya, garip, kerem, hoyrat, divan, yanık, ağıt gibi adlar aldıklarını da anar. Anam Ağlar'ın bunlardan hangisine yakın düştüğü, makam tablosunda bir payı olup olmadığı makaleden okunamıyor. Yücel 89 türküden yedisinin uzun hava olduğunu söyler ve tabloda bu yedisi art arda gelir.

Okuyanlar ve Kayıtlar

Dizideki komşulardan "Kızılırmak" adı, 1943 derleme fişlerinde TRT'ye sonradan Allah Allah Dedik Ata Bindirdik olarak giren bir türkü için de kullanılmıştır. Anam Ağlar adı ise ne TRT'nin Amasya listesinde ne de 1943 derleme kataloğunda geçer; Yücel de ezgiyi nereden aldığını göstermez. Bilinen bir okuyucusu bu yüzden yok. Bozlaktan ağıta Amasya'da derlenen ölçüsüz ezgiler, Yeşilırmak'ın Ezgisi yazısının da konusudur.

Kaynakça

Çevrimiçi kaynaklar