"Anam" diye biten adıyla bu uzun hava, sözünü bir anneye söyler: dağlar beni dağladı, yani kızgın demirle yakar gibi yaktı. Haluk Yücel'in 2018'de yayımlanan, Amasya'nın 89 türküsünü tür ve usullerine göre sınıflandıran makalesinde uzun hava olarak işaretlenen yedi eserden biridir ve bu yedi addan üçü anneye seslenir: "Anam Ağlar", "Ana ben gediyom ele" ve bu eser. Yücel'in tablosunda bu eser için ad, tür ve usulden başka bir bilgi yoktur.

Künye

  • Repertuvar no: yok; TRT'nin Amasya'ya kayıtlı uzun havaları arasında bulunmaz
  • Tür: uzun hava
  • Yöre: Amasya (ilçe belirtilmemiş)
  • Kaynak kişi: verilmemiş
  • Derleyen ve notaya alan: verilmemiş
  • Derleme tarihi: yok
  • Makam: yazılmamış
  • Usul: serbest
  • Söz ve müzik: anonim
  • Kaynak yayın: Haluk Yücel 2018, Tablo 5 (s. 380) ve Tablo 6 (s. 384)
  • Nerede saklandığı: makalede gösterilmez
  • Kaynak bağlantısı: Yücel'in makalesi; TRT bağlantısı yok

Sözleri

Uzun havadan elimize geçen söz, adındaki bu yakınmadan ibarettir; ezginin notası da yayımlanmış değil. Konservatuvar derleyicilerinin 1943 yazında Amasya, Merzifon, Zigala ve Gümüşhacıköy'de plağa aldıkları ezgilerin kataloğu da bu başlığı içermez. Yücel'in hangi derlemeye dayandığı da yazılmadığı için tam metnin izi burada kopuyor.

Hikâyesi

Annesine dağlardan yakınan kişinin kim olduğu ya da uzun havanın bir ölüm, gurbet veya ayrılık üzerine mi söylendiği hakkında yayımlanmış bir bilgi yok. Elde yalnız bir yakınmanın ilk sözleri vardır ve onların ardındaki olay kayda geçmemiştir.

Müzikal Özellikleri

Ölçüye bağlı olmadan okunan bir ezgi olarak eser, usul tablosunun "serbest" sütunundadır. Yücel'in uzun hava saydığı yedi eserin yedisi de bu sütundadır; aynı sütunda, TRT repertuvarının Amasya'ya ait tek uzun havası olan Kışlanın Üstünde Kurdum İskele de bulunur, ancak Yücel onu tür tablosunda kırık hava sütununa yazmıştır. Makamı ve ses alanı için başvurulabilecek bir kayıt bulunmuyor.

Okuyanlar ve Kayıtlar

Tür tablosunun son satırları uzun havalara ayrılmıştır: "Anam Ağlar", "Viran Dağlar", "Kızılırmak", "Üç Gün Önce Gördüm", "Yüce dağ", "Dağlar dağladı beni anam" ve "Ana ben gediyom ele". Hiçbirinin icracısı tabloda yazılı değildir ve bu uzun havayı okuyan bir sesin plak, kaset ya da yayın izine rastlanmadı. Amasya'nın uzun hava ve türkü geleneğinin genel çerçevesi genel ezgi yazısında çizilmiştir.

Kaynakça

Çevrimiçi kaynaklar