Bu nefesin fişinde icracılar hanesine iki ad yazılmıştır: Amasyalı çiftçi Şükrü Topçu ve derleme ekibinin üyesi Muzaffer Sarısözen. Kaya'nın kataloğunda 1943 Amasya kayıtları arasında derlemecilerden birinin icracı olarak göründüğü tek parça budur; Sarısözen'in kayıtta okuduğu mu, saz mı çaldığı, yoksa Topçu'ya bir dize mi hatırlattığı yazılmamıştır. Kayıt 6 Temmuz 1943'te Amasya'da yapılmış, ilk dizesi "Elif Allah adı" diye fişe geçmiştir. TRT repertuvarında bu nefese rastlanmaz; sözleri ve notası da yayımlanmış değildir.
Künye
- Repertuvar no: yok; TRT repertuvarında Amasya yöresine kayıtlı değildir
- Yöre: Amasya merkez (katalogda köşeli parantezle verilen kayıt yeri)
- Kaynak kişi: Şükrü Topçu, çiftçi, memleketi Amasya merkez; doğum yılı fişte yok. Fişte ikinci icracı olarak Muzaffer Sarısözen
- Derleyen: Ankara Devlet Konservatuvarı: Halil Bedii Yönetken, Muzaffer Sarısözen, Rıza Yetişen
- Derleme tarihi: 6 Temmuz 1943
- Arşivdeki yeri: eski Ankara Devlet Konservatuvarı Folklor Arşivi (bugün Hacettepe Üniversitesi Devlet Konservatuvarı'nda), plak 1115/A-2 (?); Kaya kataloğunda sıra 3630
- Tür: nefes
- Makam, usul: bilinmiyor
- Söz ve müzik: anonim olarak kaydedilmiş
- Kaynak bağlantısı: TRT bağlantısı yoktur; künye Kaya'nın 2014 tarihli kataloğunda
- Genel yazı: Yeşilırmak'ın Ezgisi
Sözleri
Elif Allah adı
Nefes Arap alfabesinin ilk harfiyle açılır ve onu Allah'ın adına bağlar; parçanın fişteki "Elif" adı da buradan gelir. Harflere birer anlam yükleyerek ilerleyen bir metin olup olmadığı, ikinci dize bilinmediği için söylenemez. Metnin geri kalanı ve notası basılı kaynaklarda bulunmuyor. Kaydın plaktaki yeri de kesin değildir: katalogcu numarayı "1115/A-2 (?)" diye verir, çünkü aynı numara bir önceki sırada Arzu Ballar'ın okuduğu "Gönül Der ki" için de yazılmıştır.
Hikâyesi
Nefesin hangi şaire ait olduğu, Amasya'da hangi meclislerde okunduğu fişte yer almaz. Basılı kaynaklar da bu kayıt ve nefesin kökeni hakkında bir şey söylemiyor.
Müzikal Özellikleri
Ezgi hakkında hiçbir veri yok. Şükrü Topçu'nun bir çalgı çaldığı icracı listesinde yazılmamıştır; Sarısözen'in kayıttaki rolü de belirsiz kaldığından nefesin sazla mı okunduğu bilinemiyor.
Okuyanlar ve Kayıtlar
Şükrü Topçu'nun adı katalogda yalnız bu kayıtta geçer. Aynı gün aynı plak dizisine Garip Hüseyin'in türküleri, Arzu Ballar'ın "Gönül Der ki"si, Mehmet Kemeroğlu'nun okuduğu ve TRT repertuvarına giren Evleri Görünüyor ile Zekeriya Demiray'ın parçaları alınmıştır. Nefesin bilinen başka bir kaydı yoktur.
Kaynakça
- Celal Volkan Kaya, Ankara Devlet Konservatuvarı'nın Halk Müziği Alan Araştırmaları Kataloğu, Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Teknik Üniversitesi, 2014, s. 1, 15, 227, 496. https://polen.itu.edu.tr/items/5c1646fa-5b7d-45fb-9585-e92fc717de0b
Çevrimiçi kaynaklar






