Bütün bunlardan anlaşılacağı üzere Abdîzâde Hüseyin Hüsameddîn, yirmi beş yılını vererek hazırladığı Amasya Tarihi’nden başka tarih ve edebiyat alanında da pek çok hizmetlerde bulunmuştur.
Müellif, Kuyûd-ı Vakfiye İdaresi’nden²⁰ 1935 yılında 65 beş yaşında iken yaş haddinden emekli edilmiştir. Fakat bu dönemde önemli ekonomik sıkıntılar yaşadığı 1936 yılında Atatürk’e yazdığı mektubundan anlaşılmaktadır. Bu mektubunda Amasya ve İstanbul’da uğradığı iki yavuz yangının bütün varlığını yaktığı, yaş haddinden emekli edilerek kendisine bağlanan 41,75 liranın, altı çocuğuyla ailesinin geçimine yetmediğinden yardım talebinde bulunmuştur.²¹ Mektuptan birkaç yıl sonra müellif 10 Şubat 1939 tarihinde İstanbul Şişli’deki Samanyolu Sokak 93 numaralı evde, 70 yaşında vefat etmiştir.²² Cenazesi 12 Şubat Pazar günü saat 11:00’da evinden alınıp öğle namazını müteakib Feriköy Camii’nde cenaze namazı kılındıktan sonra Feriköy Kabristanı’na defnedilmiştir. Ölüm ilanında yanlışlıkla “intihar etti” yazılmıştır. Mektubunda altı çocuğu olduğundan bahsetmiş olsa da ölüm ilanında sadece dört çocuğunun adları zikredilmiştir.²³
Günümüz Türkçesiyle
Bütün bunlardan anlaşılacağı üzere Abdîzâde Hüseyin Hüsameddîn, yirmi beş yılını vererek hazırladığı Amasya Tarihi'nden başka tarih ve edebiyat alanında da birçok hizmette bulunmuştur.
Yazar, Kuyûd-ı Vakfiye İdaresi'nden 1935'te, 65 yaşındayken yaş haddinden emekli edilmiştir. Ancak bu dönemde önemli ekonomik sıkıntılar yaşadığı, 1936'da Atatürk'e yazdığı mektuptan anlaşılmaktadır. Bu mektubunda Amasya'da ve İstanbul'da uğradığı iki şiddetli yangının bütün varlığını yaktığını, yaş haddinden emekli edilerek kendisine bağlanan 41,75 liranın altı çocuklu ailesinin geçimine yetmediğini belirterek yardım istemiştir. Mektuptan birkaç yıl sonra yazar 10 Şubat 1939'da İstanbul Şişli'deki Samanyolu Sokağı 93 numaralı evde, 70 yaşında vefat etmiştir. Cenazesi 12 Şubat Pazar günü saat 11.00'de evinden alınıp öğle namazından sonra Feriköy Camii'nde cenaze namazı kılındıktan sonra Feriköy Mezarlığı'na defnedilmiştir. Ölüm ilanında yanlışlıkla "intihar etti" yazılmıştır. Mektubunda altı çocuğu olduğunu söylemiş olsa da ölüm ilanında yalnızca dört çocuğunun adı anılmıştır.
Açıklamalar ve Araştırma
Metindeki Eski Kelimeler
- yaş haddi: emeklilik yaşı sınırı
- yavuz: şiddetli, yıkıcı
- mukavele: sözleşme
- müteakib: ardından
- zikredilmek: anılmak
Ölüm Tarihi ve Yaşı
Ansiklopedi maddesi de yazarın 10 Şubat 1939'da Şişli'deki evinde öldüğünü ve Feriköy Mezarlığı'na gömüldüğünü bildirir. Kasım 1869'da doğduğu esas alınırsa vefatında yaşı 69 olur; giriş yazısındaki 70 ile 1935'teki 65 yaş, yıl farkıyla yapılmış bir hesabı andırır. Doğum tarihi kaynaklarda küçük farklarla geçtiğinden bu tutarsızlık büyütülmemelidir.
Yangınlar ve Maddî Sıkıntı
Atatürk'e yazılan mektup, Amasya Tarihi'nin yazılış serüvenini aydınlatan önemli bir belgedir. Bu mektupta anılan "iki yangın", önceki maddede anlatılan 1331 (1912-1913) tarihli Taş Musluk yangını ile İstanbul'daki bir yangını akla getirir; ancak giriş yazısı hangi yangınların kastedildiğini açıkça yazmaz. Bu nedenle yangınların kimliği için kesin bir bilgi verilemez.
Ölüm İlanı
Ölüm ilanındaki "intihar etti" ifadesinin yanlış olduğu giriş yazısında özellikle belirtilir. İlanın yayımlandığı gazete Cumhuriyet'tir ve tarih 12 Şubat 1939'dur. Yazarın nasıl öldüğüne dair başka bir kaynakta bilgi bulunamadı.
Kaynakça
Birincil kaynaklar
- Abdîzâde Hüseyin Hüsâmeddîn Yasar, Amasya Tarihi, Amasya Belediyesi Kültür Yayınları, 2022, Giriş Cildi, s. 18–19. amasya.bel.tr
Akademik çalışmalar
Diğer kaynaklar