Çeribaşı Mahallesi eşrâfından el-Hâc Murâd Ağa bin Mustafa’nın mahdûmudur. Sipâhi olup hayli muhârebâta girdi. Amasya kethüdâyeri, cizye muhassılı, Sivas vilâyeti avârız emini, Tokat voyvadası ve Amasya beytü’l-mâl emini olup ta’ayyün ederek 1119 senesi ramazânında vefât etdi. Hânedân idi. Mahdûmları el-Hâc Mehmed, Yûsuf Ağalardır.
Abdîzâde Hüseyin Hüsâmeddîn Yasar · İKİNCİ BÂB · BİRİNCİ FASIL
Ahmed Ağa-Hacı Murâdoğlu
Ansiklopedi · Amasya Tarihi, 6. Cilt, s. 188 • Hazırlayan: Doç. Dr. Recep Orhan ÖZEL - Doç. Dr. Metin HAKVERDİOĞLU
Özgün Metin
Araştırma Makalemiz
Editör: Mevlüt Erdem Öztürk
Günümüz Türkçesiyle
Çeribaşı Mahallesi eşrafından Hacı Murâd Ağa'nın, Mustafa'nın oğludur. Sipahi olup birçok savaşa katıldı. Amasya kethüdâyeri, cizye tahsildarı, Sivas vilâyeti avârız emini, Tokat voyvodası ve Amasya beytülmâl emini olarak temayüz edip 1119 ramazanında [1707] vefat etti. Köklü bir aileden idi. Oğulları Hacı Mehmed ve Yûsuf Ağalardır.
Açıklamalar ve Araştırma
Metindeki Eski Kelimeler
- eşrâf: şehrin ileri gelen, itibarlı aileleri
- muhârebât: savaşlar
- kethüdâyeri: yeniçeri ocağının taşradaki yöneticisi
- cizye muhassılı: gayrimüslimlerden alınan vergiyi (cizye) toplayan görevli
- avârız emini: olağanüstü hallerde istenen vergiyi (avârız) toplayan memur
- voyvoda: bir bölgede vergi toplayan ve düzeni sağlayan görevli
- beytülmâl emini: sahipsiz bırakılan mal ve mirasların hazinesinin görevlisi
- ta'ayyün: temayüz etmek, öne çıkmak
- hânedân: köklü, tanınmış aile
Görevleri Üzerine
Metin, bir sipahinin Amasya'da ve çevre vilayetlerde üstlendiği görev sırasını sayar: yeniçeri ocağının yerel yöneticiliği, vergi ve cizye tahsili, Sivas'ta ve Tokat'ta idarî görevler, Amasya'da beytülmâl emini. Hüsâmeddin'in bu kaydı, Amasya eşrafından birinin yalnızca bir şehirde değil, birkaç vilayette görev alabildiğini gösterir. Murâd Ağa'nın, oğlu Ahmed Ağa'nın ve kardeşlerinin görevleri hakkında başka kaynaklarda bilgiye rastlanmadı. Çeribaşı Mahallesi'nin bugün hangi mahalleye karşılık geldiği de okuduğumuz kaynaklardan doğrulanamamıştır.
Kaynakça
- Abdîzâde Hüseyin Hüsâmeddîn Yasar, Amasya Tarihi, Amasya Belediyesi Kültür Yayınları, 2022, 6. Cilt, s. 188–188. amasya.bel.tr