Amasya sipâhilerinden Sancı Ali Ağazâde el-Hâc Hasan Ağa’nın oğludur. Bekir Beyzâde Ömer Paşa dâ’iresinde terbiye görüp mahdûmu Osmân Bey’in kethüdâsı ve baş-a’yânlığında şehir kethüdâsı oldu.
1133’de ba’zı ahvâlindan teftîş ve nefy edilip avdetinde meclis-i a’yân azâsı olarak hasmı olan Gürcüzâde Hacı İbrâhim Bey’i Samsun’a nefy edib yerine baş-a’yân ve 1140 muharreminde Amasya mütesellimi oldu. 1141 muharreminde ma’zûl ve 1142’de merhûm oldu. Sanâdîd-i a’yândandı. Mahdûmu el-Hâc Hasan Ağa’dır.
Günümüz Türkçesiyle
Amasya sipahilerinden Sancı Ali Ağazâde Hacı Hasan Ağa'nın oğludur. Bekir Beyzâde Ömer Paşa'nın dairesinde yetişip oğlu Osman Bey'in kethüdası, baş ayanlığı sırasında da şehir kethüdası oldu.
1133'te [1720-21] bazı durumlarından dolayı soruşturulup sürgün edildi; dönüşünde ayan meclisi üyesi olarak hasmı Gürcüzâde Hacı İbrahim Bey'i Samsun'a sürdürüp yerine baş ayan, 1140 Muharrem'inde [Ağustos-Eylül 1727] de Amasya mütesellimi oldu. 1141 Muharrem'inde [Ağustos 1728] görevden alındı, 1142'de [1729-30] öldü. Ayanın ileri gelenlerindendi. Oğlu Hacı Hasan Ağa'dır.
Açıklamalar ve Araştırma
Metindeki Eski Kelimeler
- sipâhi: tımar geliriyle geçinen atlı asker
- dâ'ire: bir devlet adamının evi ve maiyeti
- kethüdâ: kahya, bir büyüğün işlerini yürüten yardımcı
- baş-a'yân: şehir ayanının başkanı
- teftîş ve nefy: soruşturulup sürgüne gönderilme
- meclis-i a'yân azâsı: ayan meclisi üyesi
- mütesellim: vali adına bir yeri yöneten vekil
- ma'zûl: görevden alınmış
- merhûm: ölmüş
- sanâdîd-i a'yân: ayanın ileri gelenleri
Ayan Çekişmeleri
Maddedeki en çarpıcı olay, iki ayan arasındaki hesaplaşmadır: Hasan Ağa, rakibi Gürcüzâde Hacı İbrahim Bey'i Samsun'a sürdürmüş ve onun yerine baş ayan olmuştur. Kendisi de 1133'te soruşturulup sürgüne gönderilmişti; yani sürgün, bu çevrede bir kişiyi diğerine karşı kullanılabilen bir araçtı. Hüsameddin olayın nedenini ve hasmın ardından ne olduğunu yazmaz.
Ağa, 1140 Muharrem'inde mütesellim olmuş, bir yıl sonra görevden alınmıştır. Amasya mütesellimliğine bu yıllarda 621, 620 ve bu maddedeki Ahmed Ağa'nın sırayla geldiği görülür (1136, 1137 ve 1140). Mütesellimliğin bu yıllarda kısa sürelerle el değiştirdiği anlaşılır. Kendisine ve Gürcüzâde İbrahim Bey'e dair başka kaynaklarda bilgiye rastlanmadı.
Kaynakça
- Abdîzâde Hüseyin Hüsâmeddîn Yasar, Amasya Tarihi, Amasya Belediyesi Kültür Yayınları, 2022, 6. Cilt, s. 193–193. amasya.bel.tr