Abdîzâde Hüseyin Hüsâmeddîn Yasar · İKİNCİ BÂB · BİRİNCİ FASIL
Ansiklopedi · Amasya Tarihi, 6. Cilt, s. 193 • Hazırlayan: Doç. Dr. Recep Orhan ÖZEL - Doç. Dr. Metin HAKVERDİOĞLU
Amasya eşrâfından es-Seyyid el-Hâc Hüseyin Ağa bin es-Seyyid Mehmed Ağa bin Kınalı Osmân Ağa’nın mahdûmu ve Seyyid Paşa’nın diğer birâderzâdesidir. Mukâta’ât mültezimi, avârız-ı nüzûl emini olarak ta’ayyün etdi.
Mükerreren nakîbü’l-eşrâf kâ’im-makâmı, meclis-i hâciyân ve a’yân azâsı oldu. İran muhârebâtında mâlen ve bedenen [622] hizmet etdiğinden sâdât baş-buğu ve dergâh-ı âlî gedüklûsü oldu. Avdetinde 1149’da vefât etdi. Kerîm, hânedân idi. Mahdûmları es-Seyyid el-Hâc Ali, Hasan Ağalardır.
Amasya eşrafından Seyyid Hacı Hüseyin Ağa bin Seyyid Mehmed Ağa bin Kınalı Osman Ağa'nın oğlu ve Seyyid Paşa'nın öteki yeğenidir. Mukataa (devlet gelir kaynağı) mültezimi ve avarız ile nüzul vergilerinin emini olarak tanındı.
Birkaç kez nakîbüleşraf vekilliği yaptı; hacılar meclisi ve ayan meclisi üyesi oldu. İran savaşlarında hem malıyla hem bedeniyle hizmet ettiğinden seyyidlerin başbuğu ve saray gedikli görevlisi oldu. Dönüşünde 1149'da [1736-37] öldü. Cömert, soylu bir aileydi. Oğulları Seyyid Hacı Ali ve Hasan Ağalardır.
Mumcuzâde Seyyid Hacı Ahmed Ağa'nın maddesi, Amasya ayanının hem vergi toplama işiyle hem de seyyidlik kurumuyla ilişkisini gösterir. Hacı Hüseyin Ağa'nın babası Seyyid Mehmed Ağa ile dedesi Kınalı Osman, 626. maddede anılan öteki Mumcuzâde Ahmed Ağa'nın da atalarıdır; yani iki kişi amca çocuklarıdır ve ikisi de "Seyyid Ahmed Paşa'nın yeğeni" diye anılır. Metin, bu Seyyid Paşa'nın kimliğini ve görev yerini burada vermez; 626. madde onu Kastamonu beylerbeyi olarak anar.
İran savaşlarına mali ve fiilî katılımın karşılığında seyyidlerin başbuğluğu ve gediklilik rütbesi verilmiş olması, bu aileler için yerel nüfuzla saray rütbesinin birbirine bağlandığını gösterir. Hangi seferlerin kastedildiği metinde belirtilmez; Hüsameddin yalnızca "İran muhârebâtı" der. Kendisine dair başka kaynaklarda bilgiye rastlanmadı.