AMASYA 05

Abdîzâde Hüseyin Hüsâmeddîn Yasar · İKİNCİ BÂB · BİRİNCİ FASIL

Ahmed Efendi-Muslîzâde

Ansiklopedi · Amasya Tarihi, 6. Cilt, s. 193 • Hazırlayan: Doç. Dr. Recep Orhan ÖZEL - Doç. Dr. Metin HAKVERDİOĞLU

Özgün Metin

Amasyalıdır. Musliheddîn Mustafa Efendi bin İbrâhim Ağa bin Muslî Ağa’nın mahdûmu ve defterdâr-ı meşhûr el-Hâc İbrâhim Efendi’nin birâderidir. İstanbul’da tahsîl-i ulûm ederek ders-i âm ve ba’de’l-imtihân müderris olup devr-i medâris-i mu’tâde etdikten sonra Dâru’l-hadîs-i Süleymaniyye müderrisi iken 1148’de vefât etdi. Kibâr-ı müderrisînden kâmil bir zât idi. Mahdûmu kibâr-ı kudâtdan Musliheddîn Efendi’dir.

Araştırma Makalemiz Editör: Mevlüt Erdem Öztürk

Günümüz Türkçesiyle

Amasyalıdır. Musliheddin Mustafa Efendi bin İbrahim Ağa bin Muslî Ağa'nın oğlu ve ünlü defterdar Hacı İbrahim Efendi'nin kardeşidir. İstanbul'da ilim öğrenerek herkese açık ders verdi, sınavdan sonra müderris oldu; olağan medreseler basamaklarını tamamladıktan sonra Süleymaniye Darülhadisi müderrisi iken 1148'de [1735-36] öldü. Büyük müderrislerden olgun bir kimseydi. Oğlu, büyük kadılardan Musliheddin Efendi'dir.

Açıklamalar ve Araştırma

Metindeki Eski Kelimeler

  • mahdûm: oğul
  • defterdâr: devletin mali işlerinden sorumlu üst görevli
  • ders-i âm: herkese açık ders veren
  • ba'de'l-imtihân: sınavdan sonra
  • devr-i medâris-i mu'tâde: olağan medrese basamaklarını sırayla geçme
  • Dâru'l-hadîs-i Süleymâniyye: Süleymaniye Külliyesi'ndeki hadis medresesi
  • kibâr-ı müderrisîn: büyük müderrisler
  • kibâr-ı kudât: büyük kadılar

Bir Amasyalı İstanbul Müderrisi

Muslîzâde Ahmed Efendi'nin kariyeri, Amasyalı bir âlimin İstanbul medreselerinde yükselişini gösterir: İstanbul'da öğrenim, sınav, medrese basamaklarının sırayla geçilmesi ve en sonunda Süleymaniye Darülhadisi müderrisliği. Metinde bu görevin ilmiye hiyerarşisinde yüksek bir basamak olduğu, "büyük müderrisler" deyimiyle ima edilir. Kardeşi Hacı İbrahim Efendi'nin "ünlü defterdar" diye anıldığı da dikkat çeker; aynı ailenin biri ilmiye, biri maliye alanında ün kazanmıştır. Oğlunun büyük kadılar arasında sayılması, soyun ilmiye geleneğini sürdürdüğünü gösterir.

Ahmed Efendi'ye, kardeşi defterdara ve oğlu Musliheddin Efendi'ye dair başka kaynaklarda bilgiye rastlanmadı.

Kaynakça

  • Abdîzâde Hüseyin Hüsâmeddîn Yasar, Amasya Tarihi, Amasya Belediyesi Kültür Yayınları, 2022, 6. Cilt, s. 193–193. amasya.bel.tr

6. Cilt içindekiler