Abdîzâde Hüseyin Hüsâmeddîn Yasar · İKİNCİ BÂB · BİRİNCİ FASIL
Ansiklopedi · Amasya Tarihi, 6. Cilt, s. 159 • Hazırlayan: Doç. Dr. Recep Orhan ÖZEL - Doç. Dr. Metin HAKVERDİOĞLU
Amasya Beylerbeyi Emîr Seyfeddîn Torumtay evlâdından el-Hâc Yûsuf Bey bin Dursun Bey’in mahdûmudur. Pederinin vefâtında Torumtay vakfına mütevellî olup Amasya a’yânından oldu.
Elli yıl kadar tevliyeti devam edib 1056 hudûdunda vefât etdi. Mahdûmu Dursun Bey ve kızları da Fâtıma, Ayşe hanımlardır. Fâtıma Hanımın zevci Mîr-livâ Abdurrahman Beyzâde Mustafa Bey ve Ayşe Hânımın zevci de eş-Şeyh Mustafa Efendi’dir. Dursun Bey’in [505] vefâtında tevliyet bunların evlâdına intikâl etdi.
Amasya Beylerbeyi Emîr Seyfeddîn Torumtay'ın soyundan, Dursun Bey oğlu el-Hâc Yûsuf Bey'in oğludur. Babasının ölümü üzerine Torumtay vakfına mütevelli olup Amasya ayanından oldu.
Elli yıl kadar mütevelliliği sürüp 1056 dolaylarında [1646] vefat etti. Oğlu Dursun Bey, kızları Fâtıma ve Ayşe Hanımlardır. Fâtıma Hanım'ın eşi Mirliva Abdurrahman Beyzâde Mustafa Bey, Ayşe Hanım'ın eşi de Şeyh Mustafa Efendi'dir. Dursun Bey'in ölümü üzerine mütevelli görevi bunların çocuklarına geçti.
Torumtay Türbesi, Seyfeddin Torumtay'ın 1278'de yaptırdığı, Gökmedrese Camii'nin karşısındaki iki katlı bir yapıdır; Torumtay'ın yanı sıra çocukları ve torunları da orada gömülüdür. Vakıf yönetimi ise ayrı bir ailenin elindeydi. Metin, yöneticiliğin bu ailede babadan oğula geçtiğini, elli yıl süren bir mütevelliliğin ardından kızların eşleri üzerinden damat ailelerine kaydığını gösterir. Aynı yapıda türbedarlık ve şeyhlik başka bir ailede, Çelebi Şeyhzâde'nin ailesindeydi (bk. 6-510). Böylece yapının işletilmesinde mütevelli ile şeyh ayrı kişilerdi.
Metindeki "Beylerbeyi" unvanı ve Ahmed Bey'in Torumtay'ın soyundan geldiği bilgisi, başka bir kaynakta doğrulanamamıştır. Hüsameddin'in verdiği soy zinciri de belgeyle karşılaştırılamamıştır.
Birincil kaynaklar
Akademik çalışmalar
Resmî kaynaklar