Abdîzâde Hüseyin Hüsâmeddîn Yasar · İKİNCİ BÂB · BİRİNCİ FASIL
Ansiklopedi · Amasya Tarihi, 6. Cilt, s. 159 • Hazırlayan: Doç. Dr. Recep Orhan ÖZEL - Doç. Dr. Metin HAKVERDİOĞLU
[504] Amasya a’yânından Yörgüç Paşa Vakfı mütevellîsi Hacı Yûsuf Bey bin Ahmed Paşa bin İskender Bey bin Abdullah Bey bin el-Hâc Yûsuf Bey bin Abdî Bey bin Yörgüç Paşa mahdûmudur. Züamâdan olup pek çok muhârebelerde bulundu.
Sonra alaybeyi ve mirlivâ olup sancakları devretdi. 1024’de tekâ’üd edilip 1055 senesi evâhirinde vefât eyledi. Asr-ı dîde bir pîr-i fânî olup yüz on yaşlarında vefâtı vuku’ buldu.
Amasya ayanından, Yörgüç Paşa Vakfı mütevellisi Hacı Yûsuf Bey'in oğludur. Hacı Yûsuf Bey, Ahmed Paşa'nın; Ahmed Paşa, İskender Bey'in; İskender Bey, Abdullah Bey'in; Abdullah Bey, el-Hâc Yûsuf Bey'in; el-Hâc Yûsuf Bey, Abdî Bey'in; Abdî Bey de Yörgüç Paşa'nın oğludur. Zeametli sipahi olup pek çok savaşta bulundu.
Sonra alaybeyi ve mirliva olup sancakları devretti. 1024'te [1615] emekli edilip 1055 yılının sonlarında [1646] vefat etti. Asırlık yaşlı bir pir olup yüz on yaşlarında öldü.
Yörgüç Paşa, II. Murad'ın lalası ve Rum vilayeti beylerbeyi olarak tanınır; 845 yılı Zilhicce ayında (Nisan-Mayıs 1442) ölmüş ve Amasya'da yaptırdığı caminin türbesine gömülmüştür. TDV maddesinde oğulları olarak Hızır, Yûnus ve Mustafa adları sayılır; Hızır ve Mustafa Varna Muharebesi'nde şehit düşmüştür. Hüsameddin'in verdiği zincirdeki Abdî Bey bu listede yer almaz. Bu, zincirin yanlış olduğunu göstermez; kaynaklar oğullarının tümünü sıralamamış olabilir, ancak iddia bu haliyle doğrulanamamıştır. Aynı maddede ayrıca Yörgüç Paşa'nın soyuna dair farklı iddialar bulunduğu, kitabelerde babasının adının Abdullah yazıldığı belirtilir.
Yörgüç Paşa'nın Amasya'daki vakfı cami, medrese, imaret ve iki hamamdan oluşuyordu. Bunlardan cami ile türbe bugün de ayaktadır. Metne göre vakıf yöneticiliği Yörgüç Paşa'nın soyundan gelenlerde kalmıştır.
Metin Ahmed Bey'in yüz on yaş civarında öldüğünü yazar. 1055'ten (1645-46) geri sayılırsa doğum tarihi 1530'lu yıllara denk gelir; 1024'te (1615) emekli edilmesi o yılda yaklaşık seksen yaşında olduğunu gösterir. Bu yaşın doğruluğunu sınayacak ayrı bir belge bulunamamıştır; Hüsameddin'in kendisi de ifadeyi "yüz on yaşlarında" diye yuvarlak söyler.
Birincil kaynaklar
Akademik çalışmalar