Abdîzâde Hüseyin Hüsâmeddîn Yasar · İKİNCİ BÂB · BİRİNCİ FASIL
Ansiklopedi · Amasya Tarihi, 6. Cilt, s. 191 • Hazırlayan: Doç. Dr. Recep Orhan ÖZEL - Doç. Dr. Metin HAKVERDİOĞLU
Amasya ulemâsından Antâbî el-Hâc Mustafa Efendi’nin mahdûmudur. Pederinden ve Merzifonî el-Hâc Mustafa Efendi’den ikmâl-i tahsîl edib ders-i âm olup, pederinin vefâtında kendisine hayli emvâl ve emlâk intikâl etdiğinden vüs’at ü yesâra nâ’il oldu.
Ba’dehû Ayas Ağa Müderrisi olarak ulemâ arasında temâyüz edib birkaç defa a’yân ve hâciyân meclislerine azâ olduğu halde [613] 1136 sâlinden sonra vefât etdi. A’yân-ı ulemâdan idi. Mahdûmu el-Hâc Mustafa Efendi’dir.
Amasya âlimlerinden Antepli Hacı Mustafa Efendi'nin oğludur. Babasından ve Merzifonlu Hacı Mustafa Efendi'den öğrenimini tamamlayıp ders verme yetkisi aldı. Babası ölünce kendisine hayli mal ve mülk kaldığından bolluk ve zenginliğe kavuştu.
Sonra Ayas Ağa Medresesi müderrisi olarak âlimler arasında temayüz etti. Birkaç kez şehrin ileri gelenleri ve hacıların meclislerine üye oldu. 1136'dan [1723-24] sonra vefat etti. Âlimlerin ileri gelenlerindendi. Oğlu Hacı Mustafa Efendi'dir.
Madde, ilim ile servetin bir arada bulunduğu tipik bir Amasya âlim ailesini anlatır. Antepli oluşu lakabından anlaşılan baba, kendisi de âlim olduğu için oğlunun ilk hocası olmuş, öğrenim ise Merzifonlu bir âlimin yanında tamamlanmıştır. Hüsameddin, babadan kalan mal varlığının kendisine bolluk getirdiğini açıkça belirtir. Müderrisliğe bu servetten sonra geldiği de anlatımdaki sıradan çıkar.
Kesin ölüm tarihi verilmemiştir; Hüsameddin yalnızca 1136'dan sonra vefat ettiğini yazar. Ayas Ağa Medresesi'ne ve bu kişiye dair başka kaynaklarda bilgiye rastlanmadı.