Abdîzâde Hüseyin Hüsâmeddîn Yasar · İKİNCİ BÂB · BİRİNCİ FASIL
Ansiklopedi · Amasya Tarihi, 6. Cilt, s. 185 • Hazırlayan: Doç. Dr. Recep Orhan ÖZEL - Doç. Dr. Metin HAKVERDİOĞLU
Amasyalıdır. Kudâtdan Hüseyin Efendi bin Taceddîn Efendi’nin mahdûmudur. Bade’t-tahsîl kazâ niyâbetlerinde istihdâm edilerek kasâbâta kadı oldu. Ba’dehû livâya terakkî ederek Canik kadısı oldu.
1108’de ma’zûl olup Alaca Hamam mütevellîsi olarak [595] ihtiyâr-ı tekâ’üd etdi. 1116 senesi evâ’ilinde vefât eyledi. Ulemâ-yı kudâtdan idi. Mahdûmu Hüseyin Efendi Alaca Hamama mütevellî oldu.
Amasyalıdır. Kadılardan Hüseyin Efendi'nin oğludur; Hüseyin Efendi de Taceddîn Efendi'nin oğludur. Öğrenimini tamamladıktan sonra kaza naipliklerinde görevlendirilerek kasabalara kadı oldu. Daha sonra livaya yükselip Canik kadısı oldu.
1108'de [1696-97] görevden alınınca Alaca Hamamı'nın mütevellisi olarak emekliliği seçti. 1116 yılı başlarında [1704] vefat etti. Kadı ulemasındandı. Oğlu Hüseyin Efendi Alaca Hamamı'na mütevelli oldu.
Madde kısadır ve kişi hakkında kitap dışında bir bilgiye ulaşılamamıştır. Başka kaynaklarda bu kişiye dair bilgiye rastlanmadı. Metnin asıl ilgi çekici yanı, Alaca Hamamı'nın tevliyetinin iki kuşak boyunca aynı ailede göründüğüdür: Ahmed Efendi hamamın mütevellisi olarak emekli olmuş, ölümünden sonra yerine oğlu Hüseyin Efendi geçmiştir.
Hüsâmeddin aynı hamamdan kitabın dördüncü cildinde de söz eder. Abaza Hasan Paşa isyanının ardından Amasya'da isyana yakın görülenlerin görevden alındığı 1033 yılı sonlarında, Amasya müftüsü Tâceddîn Efendi de görevinden alınmıştı. Metne göre Tâceddîn Efendi Alaca Hamamı'nın mütevellisiydi ve bu görevden de uzaklaştırılmak istenmiş, ancak kadı buna engel olmuştur. Hüsâmeddin onu ve bir başka hatibi, Abazalı sayıldıkları için görevlerinden ayrılmak zorunda kalan "ünlü ulemadan" iki kişi olarak anar.
Bu madde Taceddînzâde Ahmed Efendi'nin dedesinin adını Taceddîn olarak verdiğinden, iki kayıttaki Taceddîn Efendi'nin aynı aileye ait olması mümkündür. Ne var ki Hüsâmeddin böyle bir bağ kurmaz ve elimizdeki kaynaklardan da doğrulanamamıştır. Hamamın bugün hangi yapıya karşılık geldiği, ayakta olup olmadığı da başka kaynaklarda araştırılmış, Amasya'daki bir Alaca Hamamı'na ilişkin güvenilir bir kayda ulaşılamamıştır.