AMASYA 05

Abdîzâde Hüseyin Hüsâmeddîn Yasar · İKİNCİ BÂB · BİRİNCİ FASIL

Âhû Hâtun-Hevâyî

Ansiklopedi · Amasya Tarihi, 6. Cilt, s. 25 • Hazırlayan: Doç. Dr. Recep Orhan ÖZEL - Doç. Dr. Metin HAKVERDİOĞLU

Özgün Metin

Amasyalıdır. Âsâyiş Beyzâde Yûsuf Bey’in kızıdır. Kimin zevcesi olduğu anlaşılamadı. Ancak Geldiklan nâhiyesinde kâin Kuyucak mâlikânesini Amasya’da yaptırdığı türbesine vakfetdiği ve hâsılât-ı vakfiyesinden türbesi cüz-hânlarına vezâ’if ta’yîn eylediği kuyûd-ı vakfiyeden anlaşıldı.

Araştırma Makalemiz Editör: Mevlüt Erdem Öztürk

Günümüz Türkçesiyle

Amasyalıdır. Âsâyiş Beyzâde Yusuf Bey'in kızıdır. Kimin eşi olduğu anlaşılamadı. Ancak Geldiklan nahiyesindeki Kuyucak mülkünü, Amasya'da yaptırdığı türbesine vakfettiği ve vakıf gelirinden türbesindeki Kur'an okuyuculara ücret bağladığı vakfiye kayıtlarından anlaşıldı.

Açıklamalar ve Araştırma

Metindeki Eski Kelimeler

  • mâlikâne: mülk olarak sahip olunan arazi ve gelirleri
  • cüz-hân: Kur'an'ı cüz cüz okuyan kişi; türbede okumakla görevli hafız
  • vezâ'if: görev karşılığı ödenen ücretler, maaşlar
  • kuyûd-ı vakfiyye: vakıf kayıtları

Türbede Cüz Okutma Âdeti

Maddedeki bilgi, kısa olmasına rağmen Osmanlı dönemi Amasya'sında yaygın bir vakıf düzenini gösterir. Bir türbenin yanında bir mülk vakfedilir, gelirinden de türbede her gün Kur'an'dan belirli bölümlerin okunması için görevliler tutulurdu. Amasya'da aynı uygulama Halvetî şeyhi Şeyh Zekeriyya'nın türbesinde de görülür; şeyh, babasından kalan Saraçhane'deki araziyi cüz okunması için vakfetmiştir.

Geldiklan, Amasya'nın batısında yer alan eski bir nahiyedir. Hüsameddin'in başka maddelerinde de (örneğin Ayık Bay maddesinde) bu nahiyenin emirlerinden söz edilir. Âhû Hatun'un vakfettiği Kuyucak'ın bugünkü durumu bu araştırmada belirlenemedi.

Âhû Hatun'un kendisine, babası Âsâyiş Beyzâde Yusuf Bey'e ve türbesine dair başka bir kaynağa rastlanmadı. Yazarın da belirttiği gibi eşinin kim olduğu bilinmemektedir; hanımın yaşadığı dönem de metinde verilmemiştir.

Kaynakça

6. Cilt içindekiler