Amasya Emîri Gümüşlüzâde Tâceddîn Mahmûd Bey’in adamlarından olup tûl-i müddet gümüş madeni emini ve kazâsı emîri olarak orada kaldı. İkâmet etdiği mahal, kendi nâmıyla meşhûr bir mahal oldu. Amasya ümerâsının mûtemedi olup 856 sâline doğru vefât etdi. Mahdûmu Muhyiddîn Yahyâ Çelebi meşâhîr-i ulemâdandır. Yahyâ Çelebizâde Mehmed, Mahmûd Çelebiler de ulemâdandır. Bunlara “Armağanoğulları” denirdi.
Abdîzâde Hüseyin Hüsâmeddîn Yasar · İKİNCİ BÂB · BİRİNCİ FASIL
Armağan Bey-Emîn
Ansiklopedi · Amasya Tarihi, 6. Cilt, s. 17 • Hazırlayan: Doç. Dr. Recep Orhan ÖZEL - Doç. Dr. Metin HAKVERDİOĞLU
Günümüz Türkçesiyle
Amasya Emiri Gümüşlüzâde Tâceddin Mahmud Bey'in adamlarındandı. Uzun süre gümüş madeninin emini ve kazanın emiri olarak orada kaldı. Oturduğu yer, kendi adıyla anılan bir mahalle oldu. Amasya emirlerinin güvendiği biriydi ve 856 yıllarına doğru [1452] öldü. Oğlu Muhyiddin Yahya Çelebi tanınmış âlimlerdendir. Yahya Çelebizâde Mehmed ve Mahmud Çelebiler de âlimlerdendir. Bunlara "Armağanoğulları" denirdi.
Açıklamalar ve Araştırma
Metindeki Eski Kelimeler
- emîn: bir işin ya da madenin başındaki sorumlu memur
- kazâ: idari bölge
- mûtemed: güvenilen kişi
- meşâhîr-i ulemâ: tanınmış âlimler
Gümüşlüzâdeler ve Gümüş Madeni
Gümüşlüzâde ailesi, Selçuklu devletinin hazinedarlığını ve maliye işlerini yürüten Gümüşlü Muînüddin Abdullah el-Müstevfî'nin soyundan gelir. Amasya'daki Gümüşlü Camii, 1325'te Gümüşlüzâde Tâceddin Mahmud Çelebi tarafından yaptırılmıştır. Gümüş yöresi, adını gümüş madenlerinden alır; bu yöre Osmanlı döneminde de maden işletmesiyle tanınmıştır. Armağan Bey'in madenin emini olması bu çerçevede anlaşılır.
Armağan Bey'in oğlu Yahya Çelebi ve torunları hakkında Hüsameddin dışında bir kaynakta bilgiye rastlanmadı. "Armağan" adıyla anılan mahallenin bugünkü karşılığı da belirlenemedi.
Kaynakça
Birincil kaynaklar
- Abdîzâde Hüseyin Hüsâmeddîn Yasar, Amasya Tarihi, Amasya Belediyesi Kültür Yayınları, 2022, 6. Cilt, s. 17–17. amasya.bel.tr
Akademik çalışmalar
- "Anadolu ve Rumeli Gümüş Madenleri (1453-1789)", DergiPark. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/755612
Resmî kaynaklar
- T.C. Amasya Valiliği, Gümüşhacıköy. https://www.amasya.gov.tr/gumushacikoy
Diğer kaynaklar
- "Gümüşlü Camii", Türkiye Turizm Ansiklopedisi. https://turkiyeturizmansiklopedisi.com/gumuslu-camii